هنرى پاتينجر ( مترجم : شاپور گودرزى )
68
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى )
معمولا از پارچههاى پنبهاى برنگ قرمز يا قهوهايست ، بسيار بلند تا پاشنه پا كه از جلو تا زيربغل باز مىشود و از آنجا كه در زير آن چيزى در برنمىكنند بدن به وضع قابل ملاحظهاى نمايان است . شلوار زنان بطور غيرطبيعى گشاد و جنس آن از پارچهايست ابريشمى يا مخلوطى از نخ ابريشم و پنبه . زنان جوان ، هم دختران و هم آنهائيكه شوهر دارند ، روش بسيار ساده و اصيل و زيبا در بالا بستن موهاى سر دارند . گيسو را بدستههاى مختلف تقسيم مىكنند و هريك را بدور سر پيچانده و انتهاى آن را به صورت تاجى در روى سر گره ميزنند و بقدرى گيسوان را با نظم و ترتيب درهمآميخته و آرايش ميدهند كه من از فاصله بسيار نزديك بارها تصور كردهام كه شايد كلاهى تاج مانند بر سر دارند . زنان سالخورده دستمالى بدور سر گره ميزنند و آن را با پارچه پشمى يا ابريشمى گلدار كرده زينت مىدهند . زنان چه پير و چه جوان وقتى از منزل بيرون ميروند صورت خود را مىپوشانند تا ديده نشود ليكن در منزل آزاد هستند و همانطور كه گفتم در هنگامى كه در ده نوشكى بودم فراوان در گدانها بسر بردم و تمام اعضاء خانواده حاضر بودند و زنان روىگيرى نداشتند . يك سرباز بلوچ وقتى كه مجهز بتجهيزات كامل جنگى است قيافه جالبى دارد . تفنگى فتيلهاى ، شمشير ، نيزه ، خنجر ، و سپر باضافه چند باروتدان ، جاى چاشنى و خرج باروت ، گلولهدان محتوى چهارپاره و گلولههاى سربى ، سنگ چخماق ، جعبه آتشزنه و ساير لوازم مورد نياز جنگ را كه در جبهه بايد به كار برد با خود حمل مىكند و اينهمه تجهيزات در هنگام جنگ خارج از تصور دست و پاى او را مىگيرد . ولى به اين مسأله توجهى ندارند و بان اهميتى نميدهند و دلاورى يك جنگجو معادل است با وزن سلاحهائى كه حمل مىكند . همه اين سربازان تيراندازان ماهرى هستند و به اين حساب در هنگام جنگ مىكوشند كه تنبتن بمقابله دشمن نپردازند ولى اگر ناگريز گردند سلاح آتشين را بدور مىاندازند و يا در كنار شتر و يا اسبى كه بر آن سوارند اويزان مىكنند و به نبرد تنبتن مىپردازند . بهترين و پرارزشترين