هنرى پاتينجر ( مترجم : شاپور گودرزى )
61
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى )
ده تا دوازده شتر در اختيار دارد . اگر امكانپذير باشد در اين مسافرت چپو يك دور در منطقه موردنظر مىچرخند و اصولا مايلند در هنگام بازگشت از راهى غير از راه اول باز گردند . هدف آنها از اين مسافرت دوره جلب فوايد متضمن بر آن است . يكى ، آبادى هاى مختلفى را غارت مىكنند و ديگر آنكه ، اگر افرادى آنها را تعقيب نمايند گمراه ميشوند . از توصيف و تشريح چپوهاى بلوچانى كه خود در آنها شركت داشتند ، چنين استنباط مىگرديد كه كار چپاول پرمخاطره بوده اغلب زيانهاى جانى و حتى مالى هم دربردارد . بسيارى از غارتگران كه شبهنگام از رفقا و كاروان عقب ميمانند بدست مردم ستمديده خشمگين و يا بوميان آباديها اسير شده مثله مىگردند و بالاخره با فجيعترين وضع ممكن بقتل ميرسند . عدهاى در مبارزات مقدماتى و درگيرى غارتگران و غارتشدگان از بين ميروند . بعضى نيز در نتيجه خستگى ، بيمارى و يا استراحتطلبى دار دنيا را وداع مى - گويند . بنابراين بايد تصور كرد كه ( چپو ) متضمن فوايد و درآمديست كه با همه مخاطرات و سختىهاى مترتب بر آن ، بلوچها حاضر ميشوند جان خود را در گروى اين كار گذاشته و سالى چندبار بغارتگرى بپردازند . گاهى چپو موفق و كامياب نيست ، زيرا ممكن است مردم بومى نواحى مورد هدف ، از پيش ، از آن مطلع گردند و وسايل مدافعه و جنگ را فراهم نمايند و يا اموال غارت شده از نظر اقتصادى جبران خساراتى ، نظير مردن شتران بر اثر خستگى و كار زياد ، كشته شدن شتران و خرج سفر را ننمايد . گاهى محصول بىباكى و پاداش جنگجوئى اين راهزنان و غارتگران بىحساب است . مهراب خان رخشانى به من گفت كه از چپوئى كه در ناحيه لارستان ايران انجام دادند سهم او از اموال و بردگان و نقدينه معادل شش هزار روپيه « 1 » ، سهمى عظيم در يك وحشىگرى جمعى ، گرديد . بلوچان رند و مگسى در عادات و آداب زندگى نسبت بناروئىها خوى غارتگرى
--> ( 1 ) - معادل 750 ليره استرلينگ