هنرى پاتينجر ( مترجم : شاپور گودرزى )
مقدمه 3
مسافرت سند وبلوچستان ( سفرنامه پاتينجر ) ( فارسى )
دروازههاى شهر - تعداد - خانهها - حومه شهر - چطور ساخته شده است - كوچهها - پيادهرو - آب روگاه - دردسرها - نظر مؤلف - جواب - بازار پركالا - آب - چشمه خارق العاده - كيفيات آن - آسياهاى آبى - ساختمان آن - احتياط و پيشبينى - باغها - محصول - جمعيت كلات - طبقات مردم - نامها 51 - 38 بخش چهارم : بلوچها - اصل و منشاء مبهم آنها و تاريخ بلوچ - افسانه - اقوام عمده - بلوچها و براهوئيها - قبايل - تقسيمات فرعى - طرحها - از كجا - تفاوت بين آنها - زبان بلوچها - شباهت با فارسى - تلفظ - عقايد مؤلف - براهوئيكى يا زبان براهوئى - عدم شباهت به فارسى - هندوئى - پنجابى - اختلاف وسيع مردم - موارد استثنائى - كى - نظريات احتياطآميز - اقوام اصلى بلوچ - نامها - ناروئىها - كجا زندگى ميكنند - رندها و مگسىها - مهاجرين - تقسيمات فرعى هرسه - رؤسا - اقوام كوهى - ناروئى - توصيف اختصاصى آنان - مقاومت و سختىپذيرى - شجاعت - توحش - تنفر از سرقت و دزدى - غارتگرى - احساسات و نيتهائى در آن مورد - چپو - زير فرامين رؤسا - چطور اداره مىشود - غذا - آب - طرحى كه معمولا تعقيب مىشود - حمله - نسبت حيرتانگيز مسافرت - سيرى بنما - خطر عظيم - نتيجه حاصله - غلط - دلايل - اقوام بلوچهاى رندى و مگسى - غارتگرى كمتر - علت نامعلوم - مقايسه بين سه قوم - رندها و مگسىها - سختىناپذيرتر از ناروئىها - آبوهوا و عوامل مؤثر - حدس - رنگ - شباهت رندان و مگسىها - غير قابل تطبيق با ناروئى - مذهب - دشمنى با شيعه - عقيده مؤلف - مهماندوستى قابلتوجه - دلهدزدى - بچه نظرى به آن مينگرند - وفادارى - اطاعت - محرك عامل اطاعت - عادات - خيمههاى شبانان يا گدان - تومان ياده - خيل يا جامعه - تمثيل با حكايتى كوچك - زندگى در غير چادر - كلبهها - پذيرائى از مهمان - شرح مهمانى - كاهلى بلوچها - استعمال دخانيات - قمار - عادات