18 ژانويه - چون شترها هنوز نرسيده بودند روز هيجدهم هم در سونمنى معطل شديم ولى از فرصت استفاده كرده به گردش در شهر مشغول گرديديم . مقايسه مردم پريشان و بدبختى و نكبتى كه از سر و روى محل مىباريد با بازرگانى بسيار فعال و مفصل و معتبر محل اسباب تعجب من بود . ضمن مطالعه محل متوجه شدم امور بازرگانى منحصرا در اختيار هندوهاست و اصولا اين جماعت با پشتكار عجيب و ابتكار و اطلاعات جامع در امور بازرگانى در هرجا كه به اين رشته مشغول گردند موفق ميشوند . وقتى تعجب خود را به يكى از بازرگانان هندو كه در گمركخانه فعالانه باين‌سو و آن‌سو ميرفت اظهار داشتم به من اطمينان داد كه تجارت در حال حاضر نسبت باواخر سال 1808 كه سون منى توسط دزدان دريائى عرب جاسمى غارت و به آتش كشانده شد چهار برابر گرديده است در حالى كه هنوز اثرات اين چپاول و آتش‌سوزى را در گوشه و كنار ده مشاهده مينمائيد . ده سونمنى در موقعيت و شرايط جغرافيائى مناسبى در ساحل جنوبى رودخانه پورعلى بنا شده و هم‌اكنون جمعيت آن در 250 كلبه زندگى مىكنند . دهى است كاملا بىدفاعى و فقط به سمت بلا ، تپه ماسه‌هاى كوچكى ده را در پناه ميگيرد . عمق آب در دهانه رودخانه و در حداقل آب دوفاتم است ولى شش تا هفت قايق مىتوانند يكباره تا نزديك ده پيش رفته و لنگر بيندازند . مردم بومى معمولا ماهىگيرند و غذاى اصلى و عمده آنان نيز ماهى است و اساسا بر اين ماده معاش مىكنند . باستثناى چند نفر هندى بقيه مردم همگى بشدت فقيرند . براى تأمين آب آشاميدنى در ماسه‌هاى اطراف چاله‌اى بعمق يك تا دو فوت « 1 » حفر مىكنند و پس از جمع شدن آب در چاله بلافاصله آن را برمىدارند زيرا در صورت تأخير و تعلل ، آب بسرعت شور و تلخ ( گس ) مىشود . از اين چاله دوباره آب شيرين نميتوان بدست آورد مگر آنكه پس از بدست آوردن آب دربار اول آن را با ماسه پر كنند و چندى بعد باز حفرش نمايند . بهرحال براى تأمين آب آشاميدنى مجبورند هربار چاله‌اى

--> ( 1 ) - هر فوت در حدود 3048 / 0 متر