783 دورهء جديدى از تاخت‌وتاز و تاراج و ويرانى آغاز مىشود . اعقاب تيمور بر قسمت اعظم سرزمين ايران يكى پس از ديگرى حكم مىرانند و در اواخر كار كه ضعف و تفرقه بر آنان مستولى مىشود تركمانان قراقويونلو و آق‌قويونلو ، قدرت مىگيرند . « جهانشاه كه مقتدرترين سلطان قراقويونلو بود در زمان سلطنت خود ( از 840 تا 872 هجرى ) نخست آذربايجان جنوبى ، ارمنستان و عراق عرب را در حيطه حكومت خود داشت و سپس عراق عجم ، خوزستان ، فارس ، كرمان و هرات را بر متصرفات خويش افزود . » « 1 » بعد از شكست قراقويونلوها ، نوبت به آق‌قويونلوها مىرسد كه در كنار تيموريان « فلات ارمن ، كردستان ، عراق عرب ، آذربايجان ، عراق عجم ، خوزستان ، فارس و كرمان را به حيطهء تصرف و حكومت خود درآورد . » در زمان اوزون حسن آق‌قويونلو « سفيران ونيز ( كاترينوزنو ، باربارو و كونتارينى ) مدام در دربار اوزون حسن مقيم بودند . از طرف ديگر ايلچيان لهستانى ، مجارستان و ماركو روسوى ايتاليايى ، سفير ايوان سوم پادشاه روس ، نيز با دربار وى مراوده داشتند ، اوزون حسن در اثر همين مراوده‌ها و تأثير و تأثرها به اتحاديهء ضد عثمانى ، كه پاپ رم ، ونيز ، پادشاهى ناپل ، مجارستان و قبرس نيز در آن عضويت داشتند ، ملحق شد . » در همين ايام كه شروع كار صفويه پس از قرنها تفرق و خانخانى و استقرار و برپايى اولين دولتها و حكومتهاى مستقل و سراسرى و ملى است بد نيست بدانيم كه در ايران چه تفرق و تفكيك قدرتى حكمروا

--> ( 1 ) . همان مأخذ .