خاص طبيعى و نيز به لحاظ هم‌مرز بودن با كشور روسيه تزارى ، همواره يكى از مناطق پرآشوب كشورمان بوده است . جلگه‌هاى سرسبز حاصلخيز اين منطقه ، خام طبعى پادشاهان و حاكمان آن ، و نيز قدرت‌طلبى روزافزون امپرياليسم روسيه تزارى ، بوده است . با تمام اين احوال ، هنوز تاريخ كامل زائيده مسائل گوناگونى در اين منطقه و مدونى از سرگذشت همه رويدادها و مردمان اين ناحيه از سرزمينمان - حداقل در دوره قاجار به لحاظ اوج دگرگونىها - تدوين نگشته است . و نيز هنوز تمامى متونى كه به دلايلى در ارتباط با مسائل گوناگون اين ناحيه نوشته شده ، در دسترس علاقمندان قرار نگرفته است . « سفرنامه نواحى شمال ايران » دقيقا از اين زاويه ، اثرى باارزش ، درخور توجه و ماندنى است . اين كتاب در سال 1277 هجرى قمرى مطابق با 1860 ميلادى در زمان ناصر الدين شاه قاجار تأليف و توسط پطرس ، مترجم دولتى به فارسى ترجمه شده است . مشخصات آن در « فهرست نسخ خطى كتابخانه ملى » جلد دوم صفحه 77 ، 76 به اين شرح ثبت شده است . شكسته نستعليق بد ، اواخر قرن سيزدهم ه . ق . تهران ، ناصر الدينشاه ، سرفصل با مركب قرمز ، روى اسماء اعلام و بعضى كلمات با مركب قرمز خط كشيده ، جلد تيماج ، قرمز ، مقوائى 165 * 210 - كاغذ : فرنگى ( آبى ) ، 109 1372 / 3 / 1059 « 1 » درباره زندگى ملكونوف مؤلف كتاب ، غير از توضيح مختصرى كه درباره او در اين كتاب آمده ، چيزى در دست نيست و يا ما به دست نياورده‌ايم . از آنجا كه اين سفرنامه به فارسى ترجمه شده و از

--> ( 1 ) - انوار ، سيد عبد الله . فهرست نسخ خطى كتابخانه ملى ايران ، جلد دوم ، صفحه 77 ، 76