ميرزا ابراهيم
10
سفرنامه استرآباد و مازندران و گيلان و . . . ( فارسى )
مسافت يك فرسخ در صحراى كوير ، شكار زياد دارد . و اين كوير كشيده به عبد اللّهآباد و گذشته از عبد اللّهآباد هم مىباشد . و مىگويند درياچهء ساوه كه در ظهور پيغمبر آخر الزمان صلوات اللّه و سلامه عليه يعنى در زمان تولد پيغمبر صلى اللّه عليه و آله خشك گرديد ، الآن همين صحراى كوير است كه در جائى به قرار ده دوازده زرع آب ايستاده است . و كسى معلوم نكرد كه گودى او به چه پايه است . و در صحراى خوار شغال ، گرگ [ و ] گراز بسيار است . و قلعهء ارادن بسيار جا شكسته است ليكن يك دروازه بالاتر ندارد . و مقابل دروازه در بيرون ، باغ ميوهجات انجير ، انار ، توت ، زردآلو و گل قرمز وافر دارد . كوه بزرگ شمالى ارادان سرحر « 1 » است . و سياهكوه سمت قبلهء ارادان است كه به كاشان و نطنز و اردستان مىروند . بين شرقى و شمالى كوه قالى - باف است . و پشت كوه سرحر ، خاك فيروزكوه مىباشد . [ راه ارادان به دهنمك ] و از ارادان به دهنمك سه فرسخ است كه صحراى كوير بىآب علف است . و در مشرق شمال مشرق ارادان واقع است .
--> ( 1 ) - بفتح سين و سكون راء و بضم حاء و فتح راء .