هانرى رونه دالمانى ( مترجم : محمد على فره وشى )

فهرست 30

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى )

ميگويم كه اگر ميخواهيد كار عمده‌اى صورت دهيد و ارمغان خوبى با خود باروپا ببريد بهتر آنست كه در اوضاع زندگانى ايرانيان و طرز حكومت استبدادى آنان و تجارت و فلاحت و آداب و رسوم و اخلاق و مذهب ايران تحقيقات كاملى بكنيد و نتيجهء تحقيقات خود را به صورت كتابى طبع و در دسترس اروپائيان بگذاريد . نظر باينكه شما سرمايه‌اى داريد مىتوانيد بچنين كارى اقدام كنيد و البته چنين كتابى براى اروپائيان ، مخصوصا فرانسويان كنجكاو بسى بهتر و سودمندتر از هرنوع اشياء صنعتى قديمى است . مؤلف هم بنصايح عاقلانهء رفيق خود عمل مىكند و بكومك رفيق سفر خود ژان ونشن ( Jean - Vinchon ) كه مرد اديبى بوده آنچه در طى مسافرت سه‌ماهه خود از خراسان تا بختيارى مشاهده مىنمايد و يا از كسانى ميشنود همه را يادداشت مىكند و مخصوصا از اروپائيانى كه سالها در ايران مأموريت داشته و باوضاع اين كشور آشنا بوده‌اند يادداشتها و عكسهائى مىگيرد و پس از مراجعت بپاريس اين مجموع را به صورت چهار مجلد كتاب مصور تحت عنوان ( مسافرت سه‌ماهه از خراسان تا بختيارى ) بطبع مىرساند . الحق كتاب‌هائى كه او بطبع رسانده از حيث ظرافت و زيبائى و كاغذ ضخيم خوب و چاپ مطلوب و گراورها و عكسهاى رنگين نظير ندارد و از هرحيث شايستهء تمجيد است و من تاكنون كتابى نديده‌ام كه با اين نفاست و زيبائى از طبع بيرون آمده باشد ، حتى پشت و روى اين چهار جلد كتاب را نيز در متن با اشعار فارسى به خط نستعليق و در حاشيه با عبارات عربى و با خطى كه در كتيبه‌نويسى معمول بوده با قالب مخصوصى بطور برجسته تزيين نموده است . راستى هرقدر انسان بتماشاى اين مجلدات پردازد باز نميخواهد از نظاره به آنها چشم برگيرد . جاى بسى تأسف است كه در ميهن عزيز ما هنوز كار چاپ به آن درجه نرسيده