فيروز ميرزا فرمانفرما
99
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
مىگفتند از اين جلگه چهل هزار قشون برمىخواسته است اللّه اعلم ، ولى از علامت بهقدر دو برابر شهر جديد تهران بهنظر مىآيد . طايفه جوس كه بالفعل در ولايات متفرق مىباشند از صد سال و كمتر قبل بر اين ياد مىدهند كه در اين مكانها آبادىهاى داشتند و به قدر شش هفت هزار خانهوار بودند ، به نقد همه متفرق شده بلاسكنه و مخروبه و صحرا و جنگل و بىآب شده است . در گودالها آب ايستاده بود كه اهل اردو مىخوردند و از بابت آب به آنها تلخ نمىگذشت . در نقطهى منزل هم گودال و غدير آب كه به اصطلاح بلوچها چيل باشد نادر شاه در آنجا بهجهت لشگركشى اين سمتها بهقدر دو فرسخ كنده و درست نموده است كه آب باران در آن جمع شود و بماند و بالفعل مملّو آب است يقينا تا چهل پنجاه روز ديگر هم مىماند . بتهى درم شور در صفحات بلوچستان بتهاى است مشهور به درمشور خاصه در منزل امروز خيلى زياد است مثل كاه است اسب بسيار خوب مىخورد ، ليكن دو سه روز بيشتر كه اسب مىخورد اثرى دارد كه دندان اسب را مىسايد و صاف مىكند كه احدى اسب چهار سال را با اسب بيست سال نمىتواند تميز بدهد ، بتهبته سبز مىشود . جيرفتى و درّاج اين منزل بسيار بود و نيز زياد صيد نمودند . عبور نادر شاه از بلوچستان خاك اين دو منزل از خوبى بسيار نرم است كه هرگاه باران ببارد امكان ندارد مال و حيوان بارى بگذرد . بلوچها مىگفتند پدران ماها تعريف مىكردند اوقاتى كه نادر شاه از اينجا عبور مىكرد « 1 » باران زيادى آمد از شدت گل نصف بيشتر
--> ( 1 ) . نادر شاه چند مرتبه از كرمان مىگذرد ولى به بلوچستان نرفته و تسخير بلوچستان را در سنه 1149 به دست بيگلر بيگى سابق هرات پير محمد خان انجام مىدهد . در سنه 1150 نادر شاه براى تسخير قندهار از كرمان و بم و سيستان مىگذرد . لكهارت در كتاب « نادر شاه » مىنويسد كه اين