فيروز ميرزا فرمانفرما
87
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
اين فهرج خالصه و نصف اربابى است ، از جمله زراعات باقلا بود كه در اين وقت گل كرده بودند و ثمر نريخته بودند ولى بسيار خوب عمل آمده بود . از بس محل را خوب و مرغوب ديدم يكروز هم بهجهت تماشاى اطراف و اكناف توقف نمودم همه جاهايش را گردش و ملاحظه كردم قنوات مخروبه زياد داشت كه همهى آنها به مختصر خرجى آب زياد مىدهند . در قنوات خالصه هم جزئى خرجى بشود بهقدر سه سنگ آبش زياد خواهد شد و كلّى منافع خواهد داد زمين و خاك مرغوب هم زياد است كه الى ماشاء اللّه . در ميان اين نخيلات هم از قبيل گندم و جو و باقلا زراعت كرده بودند سبز و خرم خيلى باصفا ، آب هم از هرطرف جارى بود و هوايش بالنسبه به بمپور و ساير گرمسيرات بيست روز بلكه بيشتر تفاوت دارد در بحبوحه بلوچستان واقع است . ايلات بلوچ رعاياى خود فهرج يكصد خانهوار است ، و اطراف حولوحوش و يك منزلى دو منزلى آن ايلات بلوچ طايفهى دامنى و طايفهى برهان و زهى و طايفهى كلكلى و غيره به قرار تفصيل ساكن هستند . طايفهى دامنى جمعى رحمت سلطان ، طايفهى برهان زهى جمعى لاله خان طايفهى كلكلى جمعى تاج محمد سلطان ، طايفهى بجار زهى جمعى مير علاوى ، طايفهى محمود زهى ، طايفهى اودزه ، طايفهى دىكزه . از يك سمت جنوبى كه پشت كوه نمايان است كيسه است كه جمعى هوتى خان مىباشد ، ما بين جنوب و مشرق سرباز است قصر قند است ، و مكران است كه جمعى مولا داد خان است سمت مشرق و شمال قصبه جالق و دزك و سيب و طوران و كوهك جمعى دلاور خان