فيروز ميرزا فرمانفرما

31

سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

اين سمت بود . پس از آن در سال 75 - 1274 ق / 1857 م . حكومت اراك را به وى واگذار مىكنند . يك سال بعد تويسركان و ملاير هم به آن اضافه مىگردد ، و از سال 77 - 1275 ق / 60 - 1858 م . با حفظ مناصب پيشين حكومت دار الخلافه نيز به وى سپرده مىشود . در واقع فيروز ميرزا جايگزين ميرزا محمد تقى ركن الدوله « 1 » مىشود . در شعبان 1275 ق / 1858 م . شاه به علت سفر به عتبات به دليل اعتمادى كه به وى داشت ، او را ناظر اعمال وزراء مىكرد . سال بعد يعنى در سال 1276 ق / 1859 م . فيروز ميرزا به عضويت شوراى دولتى « 2 » نايل آمد . در سال 1284 ق / 1868 م . به فاصله چند ماه به حكومت ايالات آذربايجان و پس از آن قزوين رسيد . در اين دوره كشور به مركزيت مقتدر سياسى و متحد دست يافته است ، ثبات سياسى طى دو دورهء حكومت آغا محمد خان و فتحعلى شاه به

--> پست وزارت و بالاخره با نفوذى كه بر ديگر درباريان و بخصوص مادر شاه داشت ، پس از عزل امير كبير به صدر اعظمى دست يافت . امّا به دليل جاه‌طلبى بيش از حد و همچنين سوءظنى كه شاه به او پيدا كرد ، از صدارت عزل و به تبعيد فرستاده مىشود . او پس از گذران 6 سال و ده ماه تبعيد در شهر قم به تاريخ 1281 ق / 1865 م . درگذشت . ر ك : بامداد ، شرح رجال ايران ، جلد 4 ، صص 363 - 379 . و نيز دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 1 ، آقا خان نورى ، صص 465 - 467 . ( 1 ) . محمد تقى ركن الدوله پسر چهارم محمد شاه قاجار بود كه در تاريخ 1262 ق / 1845 م متولد شد . او به اخاذى و رشوه‌گيرى مشهور بوده است . ركن الدوله در تاريخ 1318 ق / 1900 م درگذشت . ر ك : بامداد ، شرح رجال ايران ، ص 312 - 319 . ( 2 ) . اين شورا براى نظارت بر كار وزراء و هيئت دولت تشكيل شد و اعضاى آن عبارت بودند از : 1 ) اعتضاد السلطنه وزير علوم 2 ) نصرت الدوله حاكم دار الخلافه و عراق و ملاير و تويسركان 3 ) سپهسالار 4 ) مستوفى الممالك 5 ) معتمد الدوله عباسقلى خان جوانشير وزير عدليه 6 ) امين الدوله 7 ) ميرزا سعيد خان وزير امور خارجه 8 ) سپهدار 9 ) مشير الدوله 10 ) ناصر الملك وزير تجارت و صنايع 11 ) دبير الملك . ر ك : اعتماد السلطنه ، مرآت البلدان ، صص 39 - 1340 و نيز آدميت ، انديشه ترقى و حكومت قانون ، صص 53 - 57 .