گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )

79

سفر در ايران ( فارسى )

9 درباره‌ى بازارها شهرها و قصبات و روستاهاى مهم ايران داراى بازارها يا مراكز تجارى مىباشند . بازارها معمولا در مركز شهرها قرار دارند و بازرگانان و پيشه‌وران در آن‌جا گردهم مىآيند . بازارها به شكل دالانهاى بزرگى تقريبا شبيه خوابگاههاى صومعه‌ها هستند ولى قدرى پهن‌ترند . در هرطرف دالان دكانهاى كوچك كم‌وسعت با سقف كوتاه بنا شده است . دكانها از ساعت هفت صبح تا غروب آفتاب باز هستند . هر دالان مختص يك نوع مال التجاره يا پيشه‌ورانى است كه داراى حرفه‌ى مشترك هستند و از اين‌رو مردم بر حسب احتياجاتى كه دارند مىدانند به كجا مراجعه نمايند . اداره‌ى بازارها بر عهده‌ى داروغه‌ها است و در آن‌جا حق قضاوت دارند . داروغه‌ها نسبت به بازرگانان و كسبه تعدى مىكنند و هرنوع باج و رشوه كه بتوانند از آنها مىگيرند بدون آن‌كه براى اين عمل كيفر ببينند . براى آگاهى از درآمد شغل داروغگى بايد مبلغى را كه براى تصدى آن پيش‌كش مىشود درنظر گرفت . در اروميه شخصى از اهالى محل را ديدم كه براى احراز اين شغل ده هزار تومان پرداخت نمود . در هر دالان علاوه بر داروغه سه يا چهار مامور پليس جزء هم هست كه همانند روساشان ، در صورتى كه بازاريان تسليم نظر آنها نشوند آنها را مرعوب مىكنند . در بين اين فرومايگان حتى يك نفر هم پيدا نمىشود كه نتواند با مهارت چيزى از هر يك از دكانها يا كارگاههاى حوزه‌ى ماموريتش اخاذى نمايد .