گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
74
سفر در ايران ( فارسى )
هست و آن اتاقهايى است كه با سقفهاى كموبيش بلند به صورت منظمى در طبقهى بالا بنا شده ، نام آن بالاخانه است . علاوه بر اين در اين خانهها زيرزمينهايى با سقفهايى به شكل طاق وجود دارد كه اتاقهاى بالا را از آسيب رطوبت محفوظ مىدارد و در آنجا هيزم و وسايل ييلاقى را نگاهدارى مىنمايند . در حياط نخستين تعدادى بناهاى جنبى نيز به چشم مىخورد . در يك طرف اتاقهايى براى غريبههاى متوسط الحال و دراويش درنظر گرفته شده ، در سمت ديگر طويله و انبارهاى كاه و جو و لانه براى سگهاى شكارى ساخته شده است . ساختمان حرمسراها معمولا شبيه ديوانخانه ، منتها با وسعت بيشتر و اتاقهاى زيادترى است . در اين قسمت نيز تعدادى بناهاى كوچك وجود دارد كه از ساختمان اصلى مجزا است . به طورى كه قبلا گفتم آشپزخانهها و حمامها و غيره و غيره در اين قسمت واقعند . تالار بزرگ حرمسراها اختصاص به رييس خانواده دارد و در آنجا است كه او غذا مىخورد ، و غالبا هم مىخوابد و ضمنا محل تجمع همهى زنهايش نيز مىباشد كه به محض ورود وى داخل تالار مىشوند . آقاى خانه كه معمولا دير به رختخواب مىرود به وسيلهى اشارهى چشم يكى از زنها يا كنيزها را كه بايد شب را با او بگذراند تعيين مىكند . در اين موقع سايرين بيدرنگ در حالى كه شديدا احساس حسادت مىكنند به اتاقهاى خود بازمىگردند . ايرانيها روى زمين مىخوابند و مانند اروپاييها بستر ثابتى ندارند . رختخوابشان را هرشب پهن و صبحها جمع مىكنند و در اتاق كوچكى براى تمام مدت روز مىگذراند . رختخوابها برحسب مقام يا ثروت اشخاص متفاوت است و از يك يا چند دوشك ، يك شمد ، يك لحاف پنبهدوزى از چيت ، يك متكاى بسيار بزرگ و بالش كوچكى به اندازهى تقريبا يك پاى مربع براى هرنفر تشكيل مىشود .