گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
58
سفر در ايران ( فارسى )
دنبالهى تختهى دامن سمت چپ آنكه شبيه به پيشبند بچهها است به دگمههايى كه در يك پوسى كمرگاه راست دوخته شده ، متصل مىگردد . قد اين لباسها در نتيجهى مرور زمان تغيير بسيار يافته است . از نقاشيهايى كه از لباسهاى قديمى بانوان ايرانى در دست است چنين برمىآيد كه لباسها در سابق بسيار بلند بوده ، به پاشنهى پا مىرسيده است اما بنا به مقتضاى زمان كوتاه و كوتاهتر شده ، به طورى كه سرانجام به نوعى نيمتنه مبدل گرديده كه به زحمت زانوها را مىپوشاند . جنس اين لباسهاى فاخر از زربفتهاى بسيار گرانبها است كه با قلابدوزيهاى فوق العاده زيبا و مرواريد و الماس كه گاهى اوقات به آن مىدوزند جلوهى خاصى پيدا مىكند . دوخت شلوار زنها مانند شلوار مردها است . با اين تفاوت كه جنس شلوار زنها از زرى يا پارچههاى ابريشمى است كه با نخ نقره يا طلا و غالبا با مرواريد حاشيهدوزى شده است . از ويژگيهاى اين شلوار آن است كه آن را به طرز بسيار مضحكى پنبهدوزى مىكنند ، به طورى كه ساقهاى پا مانند دو ستون بدشكل به نظر مىآيد . با اين حال مد روز است و هرقدر كه پف شلوار بيشتر باشد حكايت از تشخص صاحب آن مىنمايد . كفش زنها از نوع كفشهاى سرپايى بىپاشنه است كه جنس آن از مخمل و با نخ طلا يا ابريشم گلدوزى شده است . زنان ايرانى هنگام خروج از منزل خود را با طاقهى بسيار بزرگى از پارچه مىپوشانند كه تا روى زمين پايين مىآيد و آن را چادر مىنامند . اين روپوش از پارچهى نخى سفيد دوخته شده ، دامن آن گرد است . زنها چادر را به وسيلهى نوارهايى كه از داخل دوخته شده ، به سر و گردن بند مىكنند و صورت خود را با نقابى كه روبند ناميده مىشود مىپوشانند . روبند عبارت از پارچهاى است نخى به شكل مربع مستطيل كه به وسيلهى دو قزنقفلى طلايى كه در گوشههاى بالاى آن دوخته شده است به سر مىچسبد . روبند را در دو طرف دستار به محاذات پيشانى قرار مىدهند . در ميان اين روبند و جلو چشمان يك شكاف افقى به درازى دو پوس باز كردهاند كه درون آن را مشبك يا تورىدوزى مىكنند . از ميان همين