گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )

13

سفر در ايران ( فارسى )

و حتى به آنها اختياراتى هم ارزانى داشته ، به خصوص آنها را در اجراى آيين و شعاير مذهبى خود آزاد گذارده است . شهر به امير كابل تعلق دارد و پسرش حاجى فيروز بر آن فرمان مىراند . بر طبق قراردادها او بايد سالانه مبالغى به ايران بپردازد . خراج مزبور تاكنون از روى اضطرار و به دليل نيافتن فرصت مناسب براى شانه خالى كردن از زير آن مرتبا پرداخت گرديده است . ساكنين بلخ كه مركب از افغانها ، ازبكها و تنگوزها مىباشند نيكبختى كمترى دارند . اخلاق ملايم و رفتار مودب ازبكها كه بعضى مواقع زنانه است آنها را از سايرين متمايز مىكند درحالىكه تمام بدنهاديهاى شرم‌آور كه اثرات آن براى جامعه بسيار وخيم و شوم است به تنگوزها كه مردمان فاسد منحطى هستند اختصاص دارد . اين اقوام گوناگون كه متناوبا به شبانى يا سپاهيگرى اشتغال دارند به مقتضاى درجه‌ى حرارت و وضع هوا و طبيعت زمين گاهى در زير چادرها و زمانى در شهرها سكونت مىگزينند . شهر بلخ نيز به امير كابل تعلق دارد . اميران بىشمارى كه مستقل از يك‌ديگرند و فقط در بعضى مواقع به اميد تاراج يا بر ضد دشمن مشترك باهم متحد مىشوند سيستان را بين خود تقسيم كرده‌اند . ساكنين سيستان را پاتانها و بلوچها تشكيل مىدهند . ضمنا يكى از اينان به نام بهرام خان خود را پادشاه سيستان مىخواند . آن‌چه در بالا گفته شد درباره‌ى برخى از ولايات كرمان نيز صادق است . در قسمتى از آن طوايف افغانى و بلوچ سكونت دارند كه از روساى خود فرمان مىبرند . قسمت ديگر كوير و بقيه در حيطه‌ى فرمانروايى پادشاه ايران مىباشد . منطقه‌ى مرزى