ديباچه چنان‌چه بخواهيم ايران را از نظر وسعت اوليه‌ى آن مورد بررسى قرار دهيم تعيين مرزهاى بسيار گسترده‌ى آن مشكل است ، اما چون وسعت آن در دنباله‌ى هر انقلابى به طور محسوس كاسته شده ، در اين‌جا از سرحدات ايران پيش از انعقاد صلح اخير با روسيه گفت‌وگو خواهد شد و البته در موقع خود درباره‌ى امتيازاتى كه ايران براى به دست آوردن صلح به روسيه داده است سخن خواهد رفت . ضمنا اطلاعاتى چند در مورد كسانى كه از قدرت شاه سرپيچى مىكنند ذكر خواهد شد . اين ياغىگريها كه جنبه‌ى موقت دارد باعث رهايى شورشيان نمىشود و دير يا زود سرانجام به قدرت حكومت گردن خواهند نهاد . ايران كشور پهناورى است كه حدود آن اكنون از شمال به گرجستان ، بحر خزر ، تركمنستان و از جنوب به خليج فارس و درياى هند ، از شرق به تبت كوچك و هندوستان و از مغرب به ارمنستان تركيه و كوههاى زاگروس كه آن را از كردستان جدا مىكند محدود است . كردستان در عين اين‌كه خراج‌گزار ايران است با اين حال حكومت متمايزى را دارا است . ايران از نه استان بزرگ تشكيل شده است : آذربايجان ، گيلان ، مازندران ، عراق عجم ، فارس ، خوزستان ، لرستان ، كرمان و خراسان . آذربايجان كه كشور ماد باستان باشد از يك سمت تا درياى خزر و يك قسمت از كردستان و پاشانشين با يزيد و از سوى ديگر تا مرزهاى گرجستان گسترده است . اين استان