عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

93

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

چون به روم رفت موريق [ 1 ] قيصر او را بنواخت و سپاه داد ، و مال بسيار بداد [ 2 ] ، و دختر خويش بزنى به دو داد . و چون بايران رسيد ، بهرام چوبين پيش او آمد و حرب كردند . بهرام شكسته شد ، و با چهار هزار مرد بهزيمت شد و سوى تركستان برفت ، و خسرو پرويز بيامد و بجاى پدر و جد خويش بنشست . و چون مملكت برو راست شد ، به حيلت كردن ايستاد ، تا دل خاقان بر بهرام تباه كند ، از پس آنكه بهرام در تركستان كارهاى نيك كرده بود . آخر بمكر پرويز بهرام را هلاك كردند ، و شهر بغداد را خسرو بنا كرد ، و منصور تمام ( كرد ) . پيغمبر ما محمد مصطفى عليه الصلاة و السلام بروزگار او بيرون آمد ، و دعوت آشكار [ 38 ] كرد ، و از مكه هجرت كرد و بمدينه آمد ، و خلق را بخداى عز و جل خواند ، و به پرويز نامه كرد ، و او را بخداى عز و جل بخواند . پرويز رسولان فرستاد تا پيغمبر صلّى اللّه عليه و سلم [ 3 ] را بياريد . [ 4 ] و بر وى انكار كنيد [ 5 ] و تا رسولان بمدينه رسيدند ، پرويز را پسر او شيرويه [ 6 ] بكشت . اما پرويز را مال [ 7 ] و جواهر و چيزهاى بزرگوار فراوان بود ، و چندان [ 8 ] بزرگوارى او را گرد

--> [ ( 1 - ) ] اصل : مورلقى . اين نام در طبرى : موريق و در مسعودى مورنفيس ، و در مجمل : موريق است . قيصر درين زمان موريكيوس نامداشت كه چند سال بعد از 581 م و باز گشت خسرو بدست فوكاس بقتل رسيد ( ساسانيان از كريستن سين 467 ) . [ ( 2 - ) ] ب : مال داد بسيار . [ ( 3 - ) ] اصل : عليهو سلم . [ ( 4 - ) ] ن : بيارند . [ ( 5 - ) ] ن : كنند . [ ( 6 - ) ] اصل : سيرومه ؟ ب : شيرويه . [ ( 7 - ) ] در اين جا بر حاشيه به خط شكست غير از خط متن نوشته شده : منجمله اسباب و اشياى خسرو پرويز تفصيل آن شرح دهد . [ ( 8 - ) ] ب : جد آن ؟