عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
464
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
لد : اندرين روز عيد ، روز كشايان روزه كشانيد ، و روز رحمت است . و روزه نشايد داشت . له : اندرين روز مجادلهء پيغمبر ما صلى اللّه عليه و سلم بود با ترسايان بخران و مناظره رفته بود بر عيسى عليه السلام . ترسايان گفتند : او پسر خداى بود تعالى اللّه عما يقولون . و پيغمبر عليه السلام گفت : « خداى تعالى را زن و فرزند نيست . و به هيچ چيز حاجتش نيست » . پس پيغمبر عليه السلام ترسايان را گفت : كه ما ابتهال كنيم و ابتهال لعنت كردن باشد . گفت شما بياييد و فرزندان و زنان و خويشان را بياريد ! و ما بياييم و زنان و فرزندان خويش را بياريم ، و پس لعنت كنيم بر هر كسى كه دروغ گويد . يا هر كه دروغ گفته باشد ، از آن قوم تا يك سال هيچكس ( 290 ) نماند ، الا همه بميرند و هلاك شوند . ايشان بترسيدند و گفتند : ما هر سال سيصد تا چهل و پنجاه تا ، زره بدهيم ، و اين مباهله نكنيم و پيغمبر عليه السلام بدان صلح اجازت داد . لو : اندرين روز غز واحد بود ، و اندرين روز غزوه سه هزار كافر بود و هفتصد مسلمان . و مسلمانان اول ظفر يافتند و بسيارى بكشتند و عبد اللّه حبير سالار تيراندازان اهل اسلام بود ، و كمينگاه همى نگاه داشتند . پس از آن مردمان بغارت مشغول گشتند ، و كافران اندر آمدن گرفتند از آن ثلمه [ 1 ] ، و غلبه كردند و متحير [ 2 ] شدند و بسيار مسلمانان شهادت يافتند . لز : [ 3 ] اندرين روز ابى طالب بن عبد المطلب بمرد . و چون او بمرد ، كافران مكه بر پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم استخفاف كردند ، تا هجرت بايست كرد از مكه بمدينه . لح : [ 4 ] اندرين روز ابراهيم پيغمبر عليه السلام قاعدهء كعبه بر آورد ، و چنين آمده
--> [ ( 1 - ) ] ثلمه : رخنه و فرجه ( المنجد ) . [ ( 2 - ) ] تجبو : تكبر ( المنجد ) . [ ( 3 - ) ] هر دو : لح ؟ البيرونى : لز . [ ( 4 - ) ] هر دو : يط ؟ البيرونى : لح .