ب : و اين روز آن بود : كه حبشه بخراب كردن كعبه آمدند ، و امير حبشه ابرهه نام بود كه قصد مكه كرده بود ، تا آن خانه را ويران كند ، و مراد او آن بود ، تا عرب نيز بخانهء كعبه نيايند . و اين ابرهه همى خانه كرده بود ، و مال بسيار اندر و صرف كرده بود . خواست تا اين حج مردمان همين باشد . و با وى لشكر بسيار بود ، و فيلان بودند . اين عام الفيل اندر سنه اثنين و ثمانين و ثمانمائة بود از گاه اسكندر . و سنه اربعين از ملك نوشروان عادل . [ 1 ] و اندرين وقت كه اين اصحاب الفيل به مكه آمدند ، عبد اللّه بن عبد المطلب پدر پيغمبر ما صلّى اللّه عليه و سلم بشام بود . و چون بمدينه رسيد بمرد ، و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم اندر شكم [ 280 ] مادر بود ، و از پس آمدن اصحاب الفيل به پنجاه روز مولد محمد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلم بود . و حبشه مرخانه را خراب نتوانستند كرد . و خداى عز و جل طيرا ابابيل را بر ايشان بگماشت با سنگ گل يعنى سجيل برايشان همى زدند و هر جانورى را كه آن سجيل بيافتى بكشتى ، تا همه هزيمت شدند و اين روز را تاسوعا گويند بر وزن عاشورا . و اين روز بزرگوار است ، و اين روز مر عاشورا را چنان باشد كه عرفه مر عيد را . ج : و اين روز عاشورا ، روز بزرگوار است . و اهل همه ملتها اين روز را بزرگ دارند ، و اندرين روز طاعت‌ها كنند ، و صدقه دهند ، مر جهود آن را عيد و روز اول سال است كه اين را عشرتا [ 2 ] گويند ، و همه مردمان ايشان آن روز ، روزه دارند ،

--> [ ( 1 - ) ] هر دو : ب ، ولى هم در جدول البيرونى ( 6 - و ) است ، و هم در آثار الباقيه ( ص 331 ) آمدن اصحاب فيل به خرابى كعبه 17 محرم - يز است . [ ( 2 - ) ] كذا در هر دو نسخه . اين نام در قانون مسعودى و آثار الباقيه كه مأخذ اين فضلند به نظر نيامد .