عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

446

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

بدانكه تاريخ هندوان آنچه مستعمل است ميان ايشان ، آن را اشكال [ 1 ] [ 275 ] گويند و كال وقت باشد [ 2 ] و بلغت هندوان شك [ 3 ] پادشاهى بوده است ايشان را ، و بر همه هندوستان غلبه كرده بود ، و مر هندوان را بسيار رنج نموده بود ، و چون او هلاك شد ، ايشان آن مرگ او را چون عيدى داشتند و جشن ساختند و از آنجا تاريخ نهادند . و چون خواهيم كه اين تاريخ را از آن تاريخ معروف بيرون آريم ، بگيريم اين تاريخ مشهور را ، و روز گردانيم و اگر رومى باشد چندين 273 ر 19 ، بر افزائيم [ 4 ] ، و اگر هجرى باشد چندين 974 ر 359 را [ 5 ] بر افزاييم . اگر فارسى باشد چندين 597 ر 363 ر 1 [ 6 ] بر افزاييم ، و آنچه بحاصل شود ، به دو جاى نهيم ، نگاه داريم . پس ضرب كنيم آن مجموع را اندر 739 ر 55 و قسمت كنيم آن را بر 481 ر 356 [ 7 ] و آنچه بيرون آيد بر آن محفوظ افزاييم ، و آن را به دو جاى نهيم ، و يكى از آن اندر

--> [ ( 1 - ) ] در كتاب الهند ( ص 345 ) گويد كه تاريخ شقه را تنگكال گويند كه شقه مذكور بر سرزمين بين نهر سند و بحر غلبه داشت . [ ( 2 - ) ] در پستو كامل سال باشد . [ ( 3 - ) ] هر دو : و شك ؟ مراد ساكا AKAS است كه پادشاه هند ميانه ، ويكره ماديتيه در سنه 78 بر ساكاهاى حمله آور غالب شده بود ، و همين سال مبدأ عهد ويكره ما در هند است . و چون ساكاها از خارج هند بر آن سرزمين حمله كرده بودند ، پيروزى بر آنها مبدأ تاريخ قرار داده شد ( تاريخ هند ايستوارى پرشاد 73 ) . [ ( 4 - ) ] اين اعداد در اصل پريشانست از قانون مسعودى ( 1 ر 173 ) گرفته شد . [ ( 5 - ) ] هر دو : 1251974 ؟ در متن از روى قانون مسعودى 1 ر 173 تصحيح شد . [ ( 6 - ) ] اين اعداد در هر دو نسخه با متن قانون مسعودى مطابقست . [ ( 7 - ) ] هر دو : 3556481 ؟ اعداد متن از قانون مسعودى است .