عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
326
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
ابراهيم بن زيدويه او را اشارت كرد ، كه نخست بسمرقند شو ، و مر عم خويش اسحاق بن احمد را بگير ! تا شغل خراسان بر تو نشورد ، كه او اندر سر فضول دارد . احمد بن اسماعيل بسمرقند شد ، و اسحاق را بند كرد و به بخارا فرستاد . پس خود به رى شد اندر سنه ست و تسعين و مأتين . و عهد مقتدر آنجا به دو رسيد ، پس احمد مرا بو جعفر صعلوك را به رى خليفه كرد ، و خود باز گشت اندر سنه سبع و تسعين و مأتين . و بهراة آمد ، و از آنجا مر حسين بن على المروزى را سوى سيستان فرستاد . و احمد بن سهل و محمد بن المظفر و ابراهيم و يحيى بن زيدويه و احمد بن عبد اللّه را با وى بفرستاد . ايشان معدل بن الليث [ 1 ] را اندر حصار كردند . و معدل مر ابو على بن على بن الليث را بفرستاد تا به بست و رخود [ 2 ] شود و مال جمع كند و سوى معدل فرستد . پس بو على لشكرى جمع كرد ، و خواسته برداشت ، و روى بسيستان آورد . احمد بن اسماعيل خبر يافت ، و از هرات تاختن آورد ، و آن لشكر را هزيمت كرد . و ابو على را بگرفت [ 3 ] و خواستهاش همه بستد ، و ابو على را سوى بغداد فرستاد . و حسين بن على [ 4 ] بسيستان ( 174 ) با معدل همى حرب كرد . چون معدل خبر يافت ، كه برادرش بو على را بگرفتند صلح كرد ، و سيستان بمنصور بن اسحاق داد ، [ 5 ] و خود با حسين بن على سوى بخارا رفت .
--> [ ( 1 - ) ] كذا در هر دو نسخه و طبع برلن و تهران . ولى صحيح آن بموجب تاريخ سيستان معدل بن على بن ليث برادرزادهء يعقوب در حدود 299 ه . است ، كه ابو على محمد برادرش بود ( زمباور در معجم الانساب 303 ) . [ ( 2 - ) ] يعنى رخج سرزمين قندهار كنونى . [ ( 3 - ) ] دوم ذى الحجه 298 ه . ( تاريخ سيستان 294 ) . [ ( 4 - ) ] حسين بن على بن حسين مرورودى ( تاريخ سيستان 291 ) . [ ( 5 - ) ] وى ابو صالح منصور بن اسحاق بن احمد بن اسد سامانيست ، كه روز پنجشنبه 12 ربيع الاول 299 ه . بر سيستان حاكم شد ( تاريخ سيستان 294 ) .