عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
283
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
بدين سبب برو فتنه شدند ، و تا بدين غايت مقنعيان هنوز هستند . و لشكر اندران قلعه افتادند ، و قلعه از مردم خالى بود ، و چيزى كه يافتند برداشتند ، و مسيب بن زهير هشت ماه بخراسان بماند ، و بر وظيفت خراج زياده كرد ، و رعايا از وى گله كردند ، تا مهدى او را معزول كرد ، و درم مسيبى [ 1 ] كه در ما وراء النهر رود ، به دو باز خوانند . چنان كه غطريفى به غطريف بن عطاء الكندى . و محمدى به محمد بن زبيده . [ 2 ] و اين درمها با روى و ارزيز [ 3 ] آميخته باشد . ابو العباس الفضل بن سليمان و پس مهدى خراسان ابو [ 4 ] العباس الفضل بن سليمان الطوسى را داد . ابو العباس مر سعيد بن بشير را بر مقدمه بفرستاد ، و سعيد بمرو آمد ، اندر محرم سنه سبع [ 145 ] و ستين و مائه . [ 5 ] و بنزديك مسيب شد ، و مسيب هيچ خبر نداشت ، و بر وى سلام كرد ، و نامهء تسليم عمل به دو داد . و چون بخواند از جاى خويش برخاست و گفت : « مجلستر است » . و پس ابو العباس نيز بيامد [ 6 ] اندر ماه ربيع الاول سنه هذه و سيرت گرفت ، و پنج هزار بست آب [ 7 ] كه سرهنگان [ 8 ] و مهتران بغلبه بگرفته بودند بمردمان مرو باز داد ، و مسجد مرو بزرگتر كرد و جايها خريد ، از حايطها و باغها ، و اندر گورستانهاى مرو افزود ، و روزى
--> [ ( 1 - ) ] هر دو : مسبى ؟ [ ( 2 - ) ] هر دو : دهده ؟ زبيده مادر محمد الامين بن هارون الرشيد بود ( سبايك الذهب 85 ) . [ ( 3 - ) ] ارزيز بر وزن شب خيز ، قلعى و رصاص ( برهان ) . [ ( 4 - ) ] هر دو : با بو ؟ [ ( 5 - ) ] سنى ملوك 141 : دوشنبه 25 محرم 166 ه . [ ( 6 - ) ] هر دو : نيامد . [ ( 7 - ) ] بست آب : در مرو اندازهء آب جارى را گويند كه از سوراخى به طول و عرض يك جو بگذرد ، و جمع آن ابست است ( مفاتيح العلوم 45 ) . [ ( 8 - ) ] هر دو : و سرهنگان ؟