عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
240
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
درويش كرد ، و چنين گفت مالك بن دينار [ 1 ] : كه عبد الرحمن [ 2 ] صد سال زندگانى خويش را هر روز هزار درم ساخته بود جز ( 113 ) ضياع و تجمل . و حجاج او را بجايى [ 3 ] رسانيد ، كه روزى بر خرى نشسته بود ، مالك او را پرسيد كه : « آن همه مال تو چون شد ؟ » گفت « بشد و اين خر نيز عاريت است » . و اندرين وقت معاويه بمرد . [ 4 ] سلم بن زياد [ 5 ] و چون يزيد لعنة اللّه بنشست ، مر سلم بن زياد را بخراسان فرستاد ، و عجم با خاتون يكى [ 6 ] شده بودند بما وراء النهر . و سلم كه بخراسان رسيد ، لشكر بكشيد و بما وراء النهر رفت ، و عجميان پيش او آمدند بحرب . و كارزارى هول بكردند ، و آخر عجميان را هزيمت كرد . اندرين حرب هيچ كس را آن اثر نبود كه مهلب بن ابى صفره را . كه او كارهاى نيك كرد ، و از وى بسيار اثرهاى پسنديده آمد اندران حربگاه . و چون سلم از شغل ما وراء النهر
--> [ ( 1 - ) ] ابو يحيى مالك بن دينار بصرى راوى حديث متوفى در بصره 131 ه . ( الاعلام 6 ر 134 ) . [ ( 2 - ) ] هر دو : صد سال ن : چند سال . [ ( 3 - ) ] هر دو : بجاى ؟ [ ( 4 - ) ] معاويه بن ابو سفيان صخر بن حرب بن اميه مؤسس دولت اموى در شام تولد 20 سال قبل از هجرت ، وفات در دمشق 60 ه . ( الاعلام 8 ر 172 ) . [ ( 5 - ) ] هو سلم بن زياد بن ابيه يكى از امراى عرب مقيم بصره كه در سنه 61 ه . از طرف معاويه والى خراسان مقرر شد ، و بعد از مرگ يزيد در سنه 64 ه . از مردم خراسان براى خود بيعت گرفت ، ولى بعد از تقرر مهلب بن ابى صفره به سرخس و بصره رفت و در اين جا در سنه 73 ه . بمرد ( الاعلام k 3 ر 167 ) . [ ( 6 - ) ] هر دو : مكى ؟