عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

232

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

بيرون آوردند : به نباج [ 1 ] و به جحفه [ 2 ] و به بستان [ 3 ] بنى عامر ، و به نخيله [ 4 ] يك منزلى مكه و به عرفات آبها بيرون آوردند ، و سقايهاى [ 5 ] بنى عامر ايشان كردند ، و اثر آن تا بدين غايت هنوز ماندست . جعده [ 6 ] بن هبيره المخزومى [ 7 ] و چون على بن ابى طالب رضى اللّه عنه ، بخلافت بنشست ، خراسان مر جعده بن هبيره را داد ، و او پسر خال على بود ، و ام الحسن دختر على [ 109 ] زن او بود ، و على رضى اللّه

--> [ ( 1 - ) ] اصل : بناح ؟ ب : بلناح ؟ در ( ن ) اين كلمه را مجاج طبع كرده‌اند از مواضع نزديك مكه و اين سهو است . صورت صحيح كلمه بناج است ، كه بين مكه و بصره واقع بود از ملاك آل كريز ، و اين آب را عبد اللّه بن عامر بن كريز كشيده و درختان خرما بران غرس كرده بود كه احفادش بر آن ساكن شده‌اند ( معجم البلدان 5 ر 256 ) . [ ( 2 - ) ] در هر دو نسخه نقاط ندارد ، جحفه به ضمهء جيم و سكون دوم ديه بزرگست در چهار منزلى مكه بر راه مدينه ( معجم 2 ر 111 ) . [ ( 3 - ) ] هر دو : بسان بدون نقطه ، اما بستان ابن عامر يا بستان بنى عامر نزديك جحفه است كه به عبد اللّه بن عامر منسوبست ( معجم 414 ) . [ ( 4 - ) ] هر دو : بحله بدون نقاط . ن : بخيله در ميان يمامه و ضريه ؟ ولى صحيح آن نخيله است ، كه نزديك عرفه متصل حايط بنى عامر واقع و در آن حايط نخيل و چشمهء آبست منسوب به عبد اللّه بن عامر ( اصطخرى 17 ) چون بخيله مزعومه ن از مكه دو رو در يك منزلى آن نيست ، بنابرين همين حايط نخيل و چشمهء عبد اللّه بن عامر صحيح است . [ ( 5 - ) ] سقايه : به فتحهء يا و كسرهء سين جاى آب نوشى و موضع سقى ( المنجد ) . [ ( 6 - ) ] هر دو : جعد ؟ [ ( 7 - ) ] هر دو : المحزومى ؟ كه صحيح آن مخزومى نسبت است چنين : جعده بن هبيره بن وهب بن عمرو بن عايذ بن عمران بن مخزوم ، و مادر جعده ( به فتحهء اول و سكون عين ) ام هانى بنت ابى طالب بود ( فتوح البلدان 505 ) .