عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
162
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
آخر هم بىوفايى [ 1 ] كرد ، و بگفتار دشمنان برايشان متغير كرد [ 2 ] و ايشان را بى جرمى جرم [ 3 ] كرد ، و همه مال و ملك ايشان بستد ، و ايشان را بزارترين عقوبتها بكشت ، و سبب [ 4 ] تغيير هارون آن بود : كه مر جعفر يحيى [ 5 ] را بغايت دوست داشتى ، و خواهرى داشت عباسه نام ، او را نيز سخت دوست داشتى . و چون بمجلس بنشستى فرمودى : تا پرده فرود آويختندى ، بر يك جانب جعفر نشستى ، و بر ديگر جانب عباسه . تا هرون [ 6 ] هر دو تن را همى ديدى . چون روزگارى برين حال بر آمد و هارون ستوه گشت ، جعفر را گفت : من خواهر خويش به تو دهم ، بدان شرط كه با وى سخن نگويى ، و با وى هيچگونه نزديكى نكنى ! و جعفر هم برين جمله ضمان كرد ، و عباسه نيكو زنى بود و جعفر همچنان بغايت نيكو مردى . و چون بيك مجلس بنشستندى [ 7 ] و نيز يك ديگر را حلال بودند صبر نماند . پس اندر ستر [ 8 ] حيله ساختند و گرد آمدند ، و عباسه را از جعفر فرزندى آمد ، و او را پنهان كرد و زبيده [ 9 ] خبر يافت و پيش هرون بگفت كه عباسه را ( 68 ) از جعفر فرزندى آمد و به مكه فرستاد .
--> [ ( 1 - ) ] هر دو : بىوفاى ؟ [ ( 2 - ) ] ن : گشت . [ ( 3 - ) ] هر دو : بىحرمى حرم ؟ [ ( 4 - ) ] اصل : سب ؟ ب : شب ؟ [ ( 5 - ) ] هر دو : يحى ؟ [ ( 6 - ) ] در اصل : گاهى هرون و گاهى هارون نوشته شده و من آن را بر حال خود ماندم . [ ( 7 - ) ] اصل : بنشتندى ؟ ب : مانند متن . [ ( 8 - ) ] ن : سر . [ ( 9 - ) ] هى زبيده بنت جعفر بن منصور هاشميه عباسيه زوجهء هارون الرشيد و دختر عم او بود ، در سنه 165 ه . با هارون ازدواج كرد ، وى شهرتى در فضيلت و جمال دارد ، عين زبيده در مكه به او منسوب است و در بغداد مرد 216 ه . ( الاعلام 3 ر 73 ) .