محمد محسن مستوفى

21

زبدة التواريخ ( فارسى )

حسين او را هم مقصر مىشمارد « 1 » . يكى از كاستيهاى زبدة التواريخ مربوط به بخش شاه عباس دوم و شاه سليمان است كه تقريبا مطلبى براى گفتن ندارد و به نظر مىرسد مؤلف حتى از كتاب عباسنامه نوشتهء محمد طاهر وحيد قزوينى هم كه خود مدتى در سمت اعتماد الدولهء شاه سليمان اشتغال داشت « 2 » و مطالب مبسوطى دربارهء دورهء شاه عباس دوم دارد « 3 » ، بىاطلاع بوده است . او همچنين دربارهء وقايع مربوط به ولينعمتش رضا قلى ميرزا سكوت كرده است ، در حالى كه رضا قلى ميرزا در زمان نگارش زبدة التواريخ نايب السلطنهء ايران بوده و شرح جنگها و وقايع مربوطه به او را محمد كاظم و ميرزا مهدى خان در آثار خود آورده‌اند « 4 » . همچنين محمد محسن از حوادث جنوب ايران و تعرضات عمان به بحرين ، بندر كنگ ، جزاير قشم و لارك و نبردهاى لطفعلى خان برادر زادهء فتحعلى خان داغستانى اعتماد الدولهء شاه سلطان حسين ، سخنى به ميان نياورده است « 5 » . اين وقايع همزمان با حركت اردوى شاه به قزوين و تهران در سال 1132 ق / 1720 م اتفاق افتاد .

--> ( 1 ) - ص 125 همين كتاب ( 2 ) - هدايت ، رضا قلى خان : مجمع الفصحا ، به كوشش مظاهر مصفا ، امير كبير ، تهران 1363 ش ، ج 4 ، ص 105 ( 3 ) - براى آگاهى از مشخصات عباسنامه ر . ك به مقدمهء همين كتاب . ( 4 ) - محمد كاظم مروى ، عالم آراى نادرى ، ج 2 ، ص 636 - 571 و ميرزا مهدى خان استر آبادى ، جهانگشاى نادرى ، صص 6 - 293 و 15 - 314 . ( 5 ) - براى اطلاع از مشروح اين وقايع ر . ك محمد خليل مرعشى صفوى ، مجمع التواريخ ص 49 - 32 .