زير آمد « 1 » و هزار اسب با زين و برگ ، و نيز كاردى ، قبضه‌اش از ياقوتى به وزن تقريبا شصت مثقال ، به دو پيشكش كرد . آن كارد تا سال پانصد و چهل و هشت ، كه غزان بر سلجوقيان غالب آمدند ، در خزاين ايشان بماند . پس از چندى ملك داود را از يرقان ديوانگى رسيد ، و اين مرض تنش بگداخت و لاغر كرد . سلطان مودود كه بيمارى و ناتوانى وى بدانست ، سپاهى آراست و روانهء خراسان كرد . « 2 » ملك داود هم ولايت‌عهد خويش به فرزندش ، سلطان عضد الدوله الب ارسلان ، بداد . الب ارسلان يكچند در بلخ بماند تا غبار و خستگى سفر از تن بگيرد . سپهسالار غزنه كه از كار سلطان الب ارسلان آگهى يافت ، سپاهيان فراهم آورد و همگى در جاى خويش بماندند . سلطان برايشان بتاخت و تقدير را از آن تاخت به سپاهيان غزنه قتلى و شكستى زودهنگام رسيد . سلطان هزار تن از اميران آن سپاه را اسير كرد و بيرون از حدّ و شمار از ايشان اسب و سلاح غنيمت گرفت ، و چون به نزد پدرش ملك داود رفت ، اين شادى ، بيمارى از پدر ببرد و تندرستيش بازآورد . خورشيد كه به برج حمل رفت ، ملك داود با فرزندش الب ارسلان آهنگ دژ ترمذ كرد . كوتوال آن دژ ، شيخ كاتب بيهقى بود . ملك داود به وى نامه كرد كه اميد و آرزو از سلاطين غزنه ببر ، كه ديگر به خراسان از ايشان سخنى ، و از نشان بختشان اثرى نيست . اميرك بيهقى كه دانست از سلاطين غزنه حاجت نمىيابد و از ايشان نشان نمىماند ، بيرون آمد و زمين‌ها و سراى خويش در بيهق به وزير ابو على بن شادان بخشيد و راهى غزنه شد . « 3 » ملك داود هم ولايت بلخ و طخيرستان و ترمذ و قباديان و وخش و ولوالج « 4 » به سلطان الب ارسلان داد و به وزارت ابو على بن شادان پشتش قوى ساخت . اين وزير آن ولايات به كفايت خويش آبادان كرد و خيرش

--> ( 1 ) . نبرد يادشده در پاييز سال 1040 م رخ داد . جغر بك داوود پس از شكست دادن سپاه غزنويان ، كه زير فرمان سلطان مودود بود ، بلخ را ، كه التونتاش ، از اميران غزنوى ، در آنجا بود ، در حصار گرفت . اين امير شهر را به جغر بك سپرد و به خدمتش پيوست . ( 2 ) . جغر بك پس از دستيابى به گوزگانان و بادغيس و ختلان و ديگر شهرها به بيمارى يرقان دچار آمد . سلطان مودود هم از اين فرصت بهره برد و به سال 1044 م سپاهى براى تصرّف بلخ و طخارستان روانه كرد ، ولى سلجوقيان به رهبرى الب ارسلان توانستند كه غزنويان را فروكوبند . ( 3 ) . كوتوال ( فرماندهء ) دژ ترمذ ابو الحسن بن محمد ، ملقّب به اميرك بيهقى ، بود . او اين دژ را به مدّت 15 سال در برابر سلجوقيان نگاهداشت . سرانجام دژ را تسليم كرد و از پيوستن به خدمت سلجوقيان تن زد و به غزنه رفت و در آنجا به سال 1056 م جان سپرد . ( 4 ) . قباديان از نواحى بلخ است ( ياقوت 4 / 303 ) . ولوالج شهرى است در بدخشان ، در سرزمين اقساراى ، مركز ادارى طخارستان ( ياقوت 5 / 384 ) .