صدر الدين علي بن ناصر الحسيني ( مترجم : رمضان على روح الهى )
55
زبدة التواريخ ، أخبار الأمراء والملوك السلجوقية ( فارسى )
گشود ؛ ابراهيم بن ينال را - كه برادر مادرى سلطان طغرل بود - قهستان و گرگان ، و ابو على حسن بن موسى بن سلجوق را هرات و پوشنگ و سيستان و سرزمين غور دادند ، و اينهمه به سال چهارصد و سى بود . هم در اين سال طغرل بك عراق را مالك شد و سلطان شهاب الدوله قتلمش بن اسراييل بن سلجوق را به جبال ارمينيه و اذربيجان فرستاد ، كه آنها را تصرف كرد و موصل را نيز از دست امير العرب قريش بن بدران بن مقلّد بن مسيّب عقيلى « 1 » بهدرآورد و افزون بر آن آنچه از ديار مضر كه با آن مجاور بود ، بگرفت . به سال چهارصد و چهل و هشت امير المؤمنين القائم بأمر اللّه دخت ملك داود بن ميكاييل بن سلجوق را با صدهزار دينار كابين به زنى گرفت . « 2 » به سلطان طغرل نيز هفت خلعت پوشاند و گردنبند به گردنش آويخت و دستبند به دستش كرد و عهدى او را نبشت افزون از مرتبتش ، و سلطان مشرق و مغربش خواند . بدينسان سلطان را هيبت عظيم شد و شوكتش فزونى گرفت و مملكتش وسعت يافت . « 3 » ماجراى امير المؤمنين القائم بأمر اللّه و ارسلان بساسيرى ، و رهسپارشدن سلطان ركن الدين ابو طالب طغرل بك بن داود بن ميكاييل بن سلجوق به بغداد ابو الحارث ارسلان بساسيرى به روزگار خليفه القائم بأمر اللّه مهتر تركان بود . بساسير از شهرهاى فارس است . بساسيرى با امير القائم بأمر اللّه به تحكّم سخن مىكرد و جانب حرمتش نگاه نمىداشت و گونهگونه غم به كامش مىكرد . امير المؤمنين القائم بأمر اللّه هم از سلطان طغرل بك يارى خواست ، « 4 » كه سلطان به روز چهارشنبه چهاردهم ذى الحجهء سال چهارصد و چهل و نه با
--> ( 1 ) . علم الدين عز الدوله ابو المعالى قريش بن بدران بن مقلّد بن مسيّب ( در اصل : مسيّب بن مقلّد ) از قبيلهء عقيل بود . فرمانرواى نصيبين و موصل و انبار بود و به سال 453 ه درگذشت . براى شرح احوال او ، نك . به : ابن اثير 10 / 6 و بعدى ، و بندارى 16 - 12 و 24 . ( 2 ) . دراينباره ، نك . به : ابن اثير ( 9 / 214 ) و بندارى ( 11 ) و ابن عبرى ( 1 / 308 ) ، دخت داوود ، ارسلان خاتون خديجه نام داشت . ( 3 ) . به سال 447 ه و پنج روز پيش از پايان رمضان ، طغرل به بغداد درآمد و در آنجا به نامش خطبه كردند و سكه زدند . طغرل لقب ركن الدوله و الدين سلطان معظّم ابو طالب طغرل بك يمين امير المؤمنين گرفت ( ابن اثير 10 / 212 - 211 و راوندى 104 - 103 و فاردان 121 و ديگران ) . ( 4 ) . ابو الحارث ارسلان مظفّر بساسيرى ( م : 1060 م ) سركردهء ترك و فرماندهء مدافعان بغداد به روزگار