شاور صديقك في الخفىّ المشكل * و اقبل نصيحة ناصح متفضّل و اللّه قد اوصى بذاك نبيّه * في قوله « شاورهم و توكّل « [ 1 ] » » « 1 » بعد از تدبّر و تشاور عزيمت حركت به‌جانب ختاى مصمّم گردانيد « [ 2 ] » . ذكر عزيمت حضرت صاحب قرانى به‌جانب ختاى « [ 3 ] » و مرض و وفات آن حضرت چون اين عزيمت در خاطر همايون قرار گرفت از كيفيّت سبل آن مواضع استخبار نمود و منزل‌به‌منزل به طرق مختلف از چگونگى آب و هوا و هيمه و علف و سهل و جبل و برارى و فيافى آن استكشاف نمود صلاح چنان ديد كه در اوايل حوت از موضع اترار حركت فرموده يك‌ماهه علوفهء اسبان بر پشت چهارپايان بار كنند تا اوّل نوروز را كه در صحرا علف پيدا شود راه بسيار قطع كرده باشند . بدين سبب در ميان زمستان متوجّه اترار گشت ، به موسمى كه كوه و پشته معجر سفيد بر تارك سياه افكند و دشت و صحرا از كسوت زرنگارى لباس سيمابى به دل گرفت ، زرگر تقدير رود سيحون را مانند سبيكهء سيم گردانيده بود و پوستين پيرايى شتا بر اندازهء طول و عرض اقاليم لباس قاقمى بريده و سطح اعلاى نهر مقدار يك نيزه چون اجزاء يشم و مرمر شده و صحن صحرا و روى دريا از بساطت برف مسطّح مستوى گشته : بيت « [ 4 ] » هرگز كسى نداد بدين‌سان نشان برف * گفتى كه لقمه‌ايست زمين در دهان برف مانند پنبه‌دانه كه در پنبه تعبيه است * اجرام كوههاست نهان در ميان برف * * * سحاب از دخان گشته كافورريز * برآورده برف از جهان رستخيز تو گفتى ز برف اندر آن كوه و دشت * فلك ده شدست و زمين گشته هشت

--> ( [ 1 ] ) - م : اين ابيات ندارد . ( [ 2 ] ) - م : عزيمت ختاى كرد . ( [ 3 ] ) - م : خطاى . ( [ 4 ] ) - م : ندارد . ( 1 ) - - - )