عبدالله ابن لطف الله ( حافظ ابرو )

مقدمهء مصحح 48

زبدة التواريخ ( فارسى )

حسنات سعى بر وجهى نمود كه انوار شواهد و دلايل آن به روى روزگار لايح و مستنير است . و بعد از انقضاى ايّام حضرت صاحب قرانى كه سلطنت تمامى ممالك تعلّق به ديوان اين شهريار كامكار گرفت با وجود شواغل سلطنت همان وظايف طاعت و عبادت كه بدان مجبول است مرعى مىدارد و اوقات و ساعات چنان مضبوط و محفوظ دارد كه يك لحظه از ايّام همايون - كه امداد آن به امتداد ساعات متّصل باد - ضايع نگذرد هرچند معظم اوقات به ضبط ملك و تدبير مصالح مسلمانان مصروف بود اوقات شبانه‌روز را موزّع گردانيد . هنوز سحر اعلى است كه به تجهيز وضو و ترتيب اداى نماز مشغول شود و بعد از اداى فرض به خواندن اوراد و ادعيه اشتغال نمايد و بعد از اشراق ، نماز چاشت گزارد . پس از آن مقرّبان و اركان دولت درآيند و سوانح حالات عرضه دارند ، بعد از آن بيرون آيد و بار عامّ بود و اغلانان و ميهمانان و ايلچيان كه از اطراف آمده باشند هركس به ساورى خود بنشينند و شيلان بكشند . چون از طعام فارغ شوند امرا ساعتى ملازمت نموده مهمّات مالى و ملكى عرض كنند و جواب‌هاى شافى بشنوند و هريك به مهمّى كه مفوّض شوند رجوع نمايند . حضرت سلطنت بعد از اندك قيلوله اداى صلات ظهر كرده به مطالعهء كتب تواريخ و اخبار و نكات طريقت و حقيقت و معرفت قوانين شريعت بحث كند . نماز عصر بعد از سنّت به جماعت گزارد و سورة النّبأ و الفتح بخواند . بعد از صلات مغرب حفّاظ به مجلس همايون حاضر شوند و به دور نصف جزوى بخوانند و اين وظيفه در ليالى دوشنبه و پنج‌شنبه و جمعه رعايت نمايد و در هر شبانه‌روزى يك روزه نماز قضا بگزارد با آن‌كه هرگز در مدّت العمر از آن زمان باز كه به عالم تكليف رسيده است يك نماز از وى فوت نشده . بعد از آن در هر شب يك عشر از كلام اللّه بر ترتيب با چند تفسير عربى و فارسى مطالعه نمايند و مباحث و نكات و دقايقى كه در تفاسير گفته باشند به تمام و كمال معلوم گردانيده كتب فقه در ميان آورند چون وقايه و هدايه و صلوة مسعودى و غيره و يك فصل مطوّل به هر جا كه رسيده باشند بحث كرده تحقيق آن مسايل نمايند . پس از آن از طبّ و نجوم و