عبدالله ابن لطف الله ( حافظ ابرو )
مقدمهء مصحح 19
زبدة التواريخ ( فارسى )
تنظيم شده و بزرگترين و مفصلترين تأليف تاريخى اوست ، حوادث تاريخى را از آغاز آفرينش تا سال 830 دربر دارد . مأخذ و مرجع كتاب تاريخ حافظ ابرو آنگونه كه خود او در مقدمهء مجمع التواريخ مىگويد تاريخ محمد بن جرير طبرى - رحمة الله - است كه مشتمل است بر 469 فصل ، سپس كتاب جامع التواريخ رشيدى كه مشتمل است بر دو مجلد ؛ و وقايع عصر تيمور را عموما از ظفرنامهء شامى نقل مىكند . خود در وقايع سال 806 هجرى در بخش اوّل زبدة التواريخ در صفحهء 1009 مىنويسد : « مولانا نظام الدين شامى - رحمة الله - كه ذكر او گذشته است و اكثر اين حكايات منقول از منشآت اوست » . مهمترين بخش كتاب او تاريخى است مبنى بر وقايعى كه خود شاهد بوده است و عينا نقل مىكند . مجمع التواريخ سلطانيه داراى چهار ربع است با مشخصات كلى ذيل : « 1 » ربع اوّل . از ابتداى آفرينش تا ظهور پيامبر اكرم ( ص ) . از اين ربع نسخههاى فراوانى در كتابخانههاى ايران و خارج وجود دارد كه از ميان آنها به سه نسخه اشاره مىشود : 1 . نسخهء كتابخانهء ملى ايران به شمارهء 1685 و در قطع 21 * 5 / 34 سانتيمتر ، هر صفحه 21 سطر 15 سانتيمترى . 2 . نسخهء كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى شمارهء 1 و شمارهء 30962 / 4654 به قطع 12 * 34 سانتيمتر داراى 1040 صفحه ، هر صفحه 27 سطرى به طول 14 سانتيمتر . 3 . نسخهء كتابخانهء بريتيش ميوزيوم به شمارهء 2774 . R . O داراى 369 برگ 5 / 9 * 13 اينچ 20 سطر 5 / 6 اينچ . ربع دوم . تاريخ زندگى پيامبر تا انقراض خلافت عباسيان . از اين ربع نيز نسخههاى چندى در كتابخانهها ديده شده است :
--> ( 1 ) . جهت اطلاع بيشتر و دقيقتر از نسخههاى فراوان سه ربع مراجعه شود به مقدمهء خانبابا بيانى بر ذيل جامع التواريخ رشيدى ، اثر حافظ ابرو ، ص 35 - 40 .