معين الدين محمد زمچى اسفزارى
30
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
و ملك غياث الدين پيرعلى « 1 » [ مذهب حنفى داشت ، و ايمهء نظاميه هرات كه فتوى ميدادند كه دفع شيعه واجب است ، ملك بسبب تعصب دين و مذهب ] لشكر كشيده و بنيشابور رفت ، خواجه على مردان نامدار و دليران كارزار از سبزوار بنيشابور فرستاد ، و در محافظت و استحكام شهر تأكيد تمام نمود ، و هردو گروه در كوچهاى نيشابور جنگ ميكردند تا خلق نشابور بعجز رسيده دروازهها بستند و بجنگ پس ديوارى مشغول گشت ، تا مدت محاصره دراز كشيد ، نواب ملك مصلحت ديدند كه بهرات معاودت نموده سال ديگر بيايند ، پس از آنجا بازگشته ديگر سال در اول « 2 » فصل بهار كه : [ لشمس الدين طبس « 3 » ] : 9 صبا ز مهد دم از معجز مسيحا زد * گل از حجاب عدم خيمه سوى صحرا زد زلال چهرهء صحرا چنان فروغ گرفت * كه بر سپهر شفقوار عكس صهبا كرد ملك با لشكر جرار عزم نيشابور كرد ، و خواجه على مؤيد جمعى را بضبط و صيانت آنجا فرستاده ، خود در سبزوار استقرار نمود و اين خواجه على از ميان « سربداريه » برعايت رعيت و دارائى مردم « 4 » ، و اخلاق مرضيه امتياز داشت ، و خلاصه و سرآمد آن دودمان بود ، اهل نشابور را دلدارى داده مدد فرستاد ، چون ملك بظواهر نشابور رسيد ، خلق ولايت از شهر بيرون آمده حمله بر هرويان بردند ، « 5 » ( و مردم بسيار از طرفين كشته و زخمى گشته ، نيشابوريان پناه به ديوار بردند ، ) و تا چهل روز چنان بود كه بيشتر ايام از صبح تا شام بجنگ و پيكار و محاربه و كارزار اشتغال داشتند و لشكر ملك را فتحى ميسر نميشد ، باز بهرات آمده
--> ( 1 ) - عبارت : [ مذهب حنفى . . . تعصب دين و مذهب ] . از زيادات مج مىباشد . ( 2 ) - مج : اول بهار كه . مك . پا : اول فصل بهار : صبا ز مهد دم . . . ( 3 ) - مج : لشمس الدين طبس . مك : اين جمله را ندارد . ( 4 ) - دارائى مردم : مردمدارى . ( 5 ) - عبارت : ( و مردم بسيار از طرفين . . . پناه به ديوار بردند ) از زيادات نسخه مك مىباشد .