از بقاياى گنجينه‌هاى فرهنگى بر باد رفته و يغمازده ايرانى است كه بطور معجزه آسائى از حوادث آتش‌بار و خانمانسوز ادوار گذشته بر جاى مانده و همانند الواح سماواتى است كه سرگذشت نياكان و شرح احوال رجال نامدار و اوصاف و اوضاع جغرافيائى نواحى مختلفهء مرزوبوم آسيب‌ديده كشور و صفحات درخشان افتخارات ملى ما را در دل خود جاى داده است . از همه برتر و مهم‌تر اينكه اين قبيل متون سالخورده اسناد قطعى و بنجاق و قباله سرزمين كهن‌سال ايران است كه مرزها و حدود طبيعى و نژادى و تاريخى و فكرى كشور ما را ثابت و محقق و مدلل ميدارد . در ختام كلام از يادآورى چند نكته ناگزير مىباشد : اسفزارى در تضاعيف اين كتاب به روضهء مبسوط و مفصل خاصى - كه در آن از عمارات ، قصور ، ابنيه و مزارات هرات و ديگر بلدان مشهورهء خراسان به تفصيل سخن رانده است ، تصريح نموده و رجوع داده است ، اما در نسخه‌هاى مخطوطهء موجودهء اين كتاب مطلقا ( اعم از نسخه‌هاى مورد استناد اين چاپ يا نسخه‌هاى ديگر كه در مكاتب عمومى هند و انگلستان و غيره موجود است ) با تحقيقاتى كه به عمل آورده‌ام چنين روضه كه عبارت از روضه 27 باشد وجود ندارد . اينك نميدانم كه : آيا نسخه كاملتر و جامعترى از اين كتاب مشتمل برين روضه مفقوده وجود داشته كه از ميان رفته است ؟ يا نسخه از آن هم‌اكنون در زوايا موجو و شايد بعدها پيدا بشود ؟ يا اينكه : مصنف هرگز بتأليف و نگارش چنين روضه توفيق نيافته است ؟ راجع به روضه 27 مفقوده در تعليقات بخش سوم اين كتاب بتفصيل و اشباع سخن رانده شده است . عجالة براى جبران اين نقيصه در ديباچه حاضر ضمن شرح تاريخچهء شهر هرات اسامى و اوصاف بسيارى از ابنيه ، عمارات هرات از : مساجد ، مدارس ، خانقاهها ، لنگرها كتابخانه‌ها ، حظائر ، قصور ، باغهاى سلطنتى ، قلاع و مزارات فراهم و مذكور گرديده و اين نقيصه يعنى فقدان روضه 27 تا اندازهء جبران شده است .