معين الدين محمد زمچى اسفزارى

مقدمه 37

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

و از جمله تذهيب‌كاران و نقاشان نامى دربار هرات : مولانا حاجى محمد نقاش ، مولانا سلطان على مشهدى ، كمال الدين محمود رفيعى ، مولانا سلطان محمد نقاش ، شاه مظفر ، و استاد خط و تذهيب‌كارى و نقاش معروف و نامدار جهانى استاد كمال الدين بهزاد ميباشند . مولانا حاجى محمد نقاش يكى از هنرمندان و سرامدان روزگار خود بوده ، و در فنون صنايع مستظرفه مهارتى بسزا داشته است . غياث الدين مينويسد : « چندگاه همت بر پختن چينى فغفورى گماشت بعد از تجربه بسيار و ارتكاب مشقت بىشمار جسم ظروف و اوانى كه ميساخت با چينى بغايت شبيه گشت اما رنك و صفايش چنانچه ميبايد نبود » . و از جمله موسيقىدانان و سازندگان و نوازندگان دربار هرات : خواجه عبد القادر بن حافظ عينى ، خواجه رضوان شاه ، حسين عودى ، خواجه قل محمد ، و شيخ نائى مشهور ميباشند . يكى از استادان زبردست و سرامدان در هنر موسيقى خواجه رضوان شاه بوده است ، و از جمله ابتكارات و مخترعات او قطعهء موسيقى است مشتمل بر : دوازده مقام ، بيست و چهار شعبه ، و شش آوازه ، كه قطعات و نغمه‌هاى بسيارى نيز در آن به كار برده است ، و بقول قاضى احمد غفارى صاحب نگارستان : « خواجه رضوانشا ساليان دراز بدان مباهى و بلندآوازه بوده است » ، و همو در نگارستان مينويسد : ( وقتى خواجه عبد القادر بن حافظ عينى در حضور سلطان احمد عرضه ميدارد كه اگر خواجه رضوانشاه در تمامى مدت حيات خود توانسته است يك قطعه به اين كيفيت اختراع نمايد ، بنده درين ماه رمضان سى نوبت كه هريك در صنعت كم از آن نباشد بشرف انها رساند ، لاجرم زمرهء نديمان حسب الامر پادشاه اشعار عربى و فارسى اختيار نموده ، هر روز نوبتى معروض شاهنشاه ميگردانيده و در روز جمعه عيد جملگى اين سى نوبت را در سلك تقرير كشيد ، و تمامى حضار بارگاه به تخصيص خواجه رضوانشاه متحير گرديدند ، و سلطان دربارهء آن نادرة الاوان لوازم لطف و احسان مبذول داشته ،