معين الدين محمد زمچى اسفزارى
523
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
فائت حواشى ( 1 ) ص 1 سطر 6 : امير خسرو دهلوى : از سخنوران نامى پارسى و از مشاهير شعرائى است كه بسبك « خراسانى - هندى » شعر گفته بلكه از پيشتازان و بنياد گذارندگان اين طريقه بشمار است . پدران امير خسرو اصلا از مردم ماوراء النهر خراسان بوده و بهندوستان مهاجرت كردهاند ، و خود امير خسرو تا دم واپسين در شهر دهلى اقامت داشته و از امراء و سرشناسان آنديار بوده است . دولتشاه سمرقندى مينويسد : « امير خسرو دهلوى ، اصل او از شهر كش كه آن شهر را ( قبة الخضراء ) مىنامند بوده است ، و گويند از هزارهء لاچين است كه در حدود پاى مرغ و قرشى مىنشستهاند ، و در فترت چنگيز خان آن مردم از ماوراء النهر گريخته بديار هند افتاده بدهلى مقام گرفتهاند . پدر امير خسرو امير محمود مهتر و مقدم آن مردم بوده است ، و آباى او بروزگار سلطان شمس الدين محمد مرتبه امارت داشتهاند ، و سلطان علاء الدين محمد ملك هند با امير خسرو عنايات مبذول ميداشته و امير خسرو بدرجهء امارت رسيده و در مدح آن پادشاه و شاهزادگان و امراء و وزراء هند قصايد بسيارى سروده است » . امير در اواخر احوال از ملازمت ملوك و امراء كنارهگيرى نموده و به خدمت شيخ نظام الدين اولياء - كه در آن عصر از اقطاب و مشاهير مشايخ صوفيه و اهل عرفان هند بوده - پيوست و از مريدان او گشت و بسلوك و پوئيدن راه حقيقت گرويد ، و درين طريقه مقام ارجمند يافت ، و اموال بسيار در قدوم شيخ نظام الدين صرف كرده ، و كتاب خمسه را نيز باشارة او برشته نظم كشيد . ترجمه احوال امير خسرو در تذكرة الشعراء موسوم به :