معين الدين محمد زمچى اسفزارى
519
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
[ تجار و عملهء اسفار روى ببلاد خراسان آوردند ، و ] نرخها مايل بارزانى شد ، و در تقويت امور شريعت غراء ، و تمشيت احكام ملت بيضاء مساعى جميل نمود ، و در زمان حكومت او چندين كس از ترسايان شرف اسلام يافته جهت رواج دين ، « 1 » [ و ترغيب اصحاب ذمه ، بقبول شرع نبوى ] ، هريك را تشريفات فاخره « 2 » داده ، فرمود تا ايشانرا سوار با طبل و دهل و نقاره ، اعلام اسلام در پيش داشته بگردانيدند ، و هريك را علىحده مثالى نوشت كه از جميع تكاليف و عوارضات ديوانى معاف و مسلم باشند ، و در تمامى قضاياء دينيه و مهمات ديوانيه بحضور قاضى وقت و علماى اسلام شروع مىنمود . « 3 » تا چون سنهء احدى و عشرين و سبعمايه درآمد امير حسين كه « 4 » سپهدار و والى خراسان بود پنجهزار خروار غله جهت علوفه لشكريان هرات « 5 » بر ملك ينالتكين از مال و جهات فراه المتغا نوشت كه بگماشتگان ملكزاده « 6 » دهد ، « 7 » [ چون التمغاى امير حسين را ملكزاده پيش ملك ينالتكين فرستاده پيغام داد كه غله مذكور را « 8 » ملك بايد كه بىتعويق و اهمال بلشكر ما رساند ] ، ملك ينالتكين را عرق عصبيت « 9 » و دهخدائى در حركت آمده اظهار خشونتى كرد ، « 10 » [ وزراء و اعيان حشم خود را حاضر
--> ( 1 ) - مج : و ترغيب اصحاب ذمه بقبول شرع نبوى . مك : اين عبارت را ندارد . ( 2 ) - مج . پا : فاخره داده ، فرمود تا ايشانرا سوار با طبل و دهل . . . ديوانى معاف و مسلم باشند . و در تمامى قضاياء . مك : فاخر داد ، و در تمامى قضاياء . ( 3 ) - مج . پا : تا چون سنه . مك : چون سنه . ( 4 ) - مج . پا : سپهدار و . مك : ندارد . ( 5 ) - مج : هرات ملك . پا . مك : هرات بر ملك . ( 6 ) - مج : دهد چون . پا : دهند و چون . ( 7 ) - مج ، پا : [ چون التمغاى امير حسين را ملكزاده . . . و اهمال بلشكر ما رساند ] . مك : اين عبارت را ندارد . ( 8 ) - مج : ملك . پا : اين كلمه را ندارد . ( 9 ) - مج . پا : و دهخدائى . مك : ندارد . ( 10 ) - عبارت : [ وزراء و اعيان حشم خود را حاضر . . . بسخن شما تن در زبونى نخواهم نهاد ] از زيادات مج و پا مىباشد .