معين الدين محمد زمچى اسفزارى
364
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
گزافى « 1 » دارد اما چون در آن كتاب مسطور بود نقل كرده شد « 2 » ، [ و تصوير مؤلف اين است كه در آن كتاب عدد هزار يا لفظ خروار سهو كاتب افتاده كه ده هزار گنجشك يا ده خروار بوده باشد تا محال ننمايد ] . و آنچه از خزاين و جواهر و رغايب و نفايس سلطان محمود را بدست افتاده « 3 » هيچكس را از « 4 » سلاطين عرب و عجم نيفتاد و همه را بغزنين آورده و خزانه نهاد « 5 » ، چنان كه در يك مصاف جيپال كه پادشاه هند بود « 6 » [ و اسلاف او از چهار هزار سال باز پادشاهى آن ديار داشتهاند ] پانصد هزار برده و دويست و هشتاد فيل « 7 » و از اشياى ديگر مثل اين او را بدست آمد ، و در گردن جيپال قلادهء يافتند كه به صد و هشتاد هزار دينار سرخ قيمت او برآمد . و در ديگر يورش هند از خزانهء بت بزرگتر « 8 » چندان جواهر « 9 » و ياقوت و زمرد و الماس و غيره يافت كه كس حساب او نميدانست « 10 » و از زر صامت هفت هزار هزار درم و از نقره هفت هزار و چهار صد من بدست آمد ، و خانهء يافتند مثل خانهء خشت و گل از نقره ساخته در طول سى گز « 11 » و در عرض بيست گز و دو ستون از زر و دو ستون از نقره و امثال اين از جهات ديگر آنچه ممكن و مقدور بود سلطان و سپاه او از آن اموال « 12 » بغزنين آوردند ، و خلايق را فرمان داد تا بنظارهء « 13 » آن غنائم آمدند . و اين حال در شهر جميد الاخر سنهء تسع و تسعين
--> ( 1 ) - مج : گزافى . مك . مد . پا : گزاف . ( 2 ) - عبارت : [ و تصوير مؤلف . . . تا محال ننمايد ] از زيادات مج است . ( 3 ) - مج : افتاد . مك . مد : افتاده . ( 4 ) - مج : هيچكس را از عرب . مك : هيچكس را از سلاطين عرب . ( 5 ) - مج : آورد و خزانه نهاد چنان كه . مك : آورده چنان كه . ( 6 ) - عبارت : [ و اسلاف او از چهار هزار سال باز پادشاهى آن ديار داشتهاند ] از زيادات مج است . ( 7 ) - مج : و از اشياء ديگر مثل اين . مك : اين عبارت را ندارد . ( 8 ) - مج : بزرگتر . مك : بزرگ . ( 9 ) - مج : جواهر ياقوت . مك : جواهر و ياقوت . ( 10 ) - مج : و از زر . مك : از زر . ( 11 ) - مج : در عرض . مك : و در عرض . ( 12 ) - مج : و سپاه از آن اموال بغزنين . مك : و سپاه او بغزنين . ( 13 ) - مج : بنظارهء آن غنائم آمدند . مك : بنظاره آمدند .