معين الدين محمد زمچى اسفزارى

308

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

و مذهب پاك دارند به حكم : خيار هم فى الجاهلية خيارهم فى الاسلام ، در راه دين و طريق مسلمانى مردانه‌اند « 1 » [ بغايت روشن و احوال پسنديده دارند و بر قاعدهء سنت و جماعت مستقيم‌اند ] . از جمله : مولانا جلال الدين محمد قاينى « 2 » رح از خلفاى « 3 » حضرت شيخ

--> الاهوازى متوفى بسال 261 ه . مكتب فكرى ايشان عبارت از عقايد مذهبى زرتشتى و اصول ادبى و اجتماعى باستانى ايرانى است كه در لفافه‌هاى تعاليم فلسفى يونانى و عقايد معتزله و پاره‌اى از اسامى و اصطلاحات اسلامى پرده‌پوشى شده بود . اما ظاهرا پيروان اسمعيل فرزند بزرگ حضرت امام جعفر الصادق عليه السلام - كه در 148 ه . رحلت فرمود - بوده و او را امام هفتم و صاحب الزمان و آخرين ائمه ميدانسته‌اند . اصحاب اين مشرب را : « اسمعيليه » « قرامطه » . « اهل تعليم » . « سبعيه » . « باطنيه » . « حشاشين » و دشمنانشان ايشان را ملاحده ميناميده‌اند . حسن صباح در سال 483 قلعه الموت - آشيانه عقاب - را واقع در كوهستان شمالى قزوين فتح كرده و آنجا را مركز فعاليتهاى دهشت‌انگيز صد و هشتاد سالهء خود و اخلاف خود ساخت . وى مردانى را كه « فدائى » نام داده بود با حشيش مست نموده و براى كشتن دشمنان سرشناس خود از عمال سياست خلفاى بغداد گسيل ميداشت . و پس از حسن جاىنشينان او به ترتيب ذيل فرمانروائى نمودند : ( 1 ) حسن صباح / از سال / 483 ه ( 2 ) كيا بزرگ اميد رودبارى / از سال / 518 ه ( 3 ) محمد اول پسر بزرگ اميد / از سال / 532 ه ( 4 ) حسن دوم نوهء بزرگ اميد / از سال / 557 ه ( 5 ) نور الدين محمد پسر حسن دوم / ازسال / 561 ه ( 6 ) جلال الدين حسن سوم پسر محمد دوم / از سال / 607 ه ( 7 ) علاء الدين محمد سوم پسر حسن سوم / از سال / 618 ه ( 8 ) ركن الدين خورشاه / از سال / 654 ه كه در سال 663 ه بس از سقوط قلعهء الموت مغلوب و تسليم هلاكوخان گرديده و حكومت صد و هشتاد ساله اين فرقهء برچيده شد . ( فهرست ابن النديم . الملل و النحل - شهرستانى . تاريخ فخر بناكتى نسخه كتابخانه ملى ملك . جهانگشاى جوينى . كامل ابن اثير ) . ( 1 ) - عبارت : [ بغايت روشن . . . جماعت مستقيم‌اند ] از زيادات مج است . ( 2 ) - مج : قاينى رح . مك : قاينى . ( 3 ) - مج : خلفاى حضرت شيخ . مك : خلفاء شيخ .