بيرون آوردند كه گوئى فحواى كريمه : و اخرجت الارض اثقالها ، سمت ظهور يافت . و بعد از دو روز كه آن زمره اشرار كفار قريب بده هزار مسلمانرا بقيد و شكنجه كرده بودند و مجير الملك را مثله و مصاحبان او را شهيد كردند و تولىخان فرمان داد تا شهر مرو را خراب سازند و تمامى خلايق را بكشند و بر هيچكس ابقا نكنند سپاه روسياه او به شهر درآمده مردم را بصحرا بيرون آوردند و چهار روز مردانرا از زنان جدا كردند و چهل كس را از مردم پيشه‌ور مثل : سياف و حدّاد و سرّاج و كمانگر بجان امان دادند و تيغ بىدريغ در باقى مسلمانان نهادند تا همه را بقتل آوردند و در تواريخ چنين آمده كه هرسرى از لشگر كفار دويست و ده نفر رسيده بود كه بكشند و مدت پنج روز بايست تا مردم مقتول شوند ، بعد از آن تولى خان از مرو عنان عزيمت بجانب نشابور تافت چون دو منزل برفت دو هزار سوار نامزد كرد كه بمرو مراجعت نمايند و هركس را بيابند بقتل رسانند قرب ده هزار مردم ديگر را كه در سوراخها و چاهها مخفى مانده بودند و بيرون آمده همه را شهيد كردند . در تاريخ علائى ( كذا ؟ ) « 1 » چنين مسطور است كه سيزده شبانروز شمار كشتگان كردند هزار هزار و سيصد هزار و كسرى سوى مردم مجهول و غريب در قلم آمد كه شهيد كرده بودند . الحكم للّه تعالى و تقدّس .

--> ( 1 ) - تاريخ علائى : ظاهرا مقصود مصنف كتاب تاريخ « جهانگشا » تاليف علاء الدين عطا ملك بن بهاء الدين محمد بن محمد الجوينى متولد بسال 623 ه و متوفى در 681 ه مىباشد . تاليف اين كتاب در سال 650 ه آغاز و در سال 673 ه بپايان رسيده است شرح وقايع فتوحات و قتل عام و تخريبات تاتار در بلاد خراسان در آن كتاب مبسوطا مذكور است و مطالبى را كه اسفزارى در خصوص قتل عام شهر مرو نوشته و به « تاريخ علائى » نسبت داده است در تاريخ جهانگشا مذكور و تقريبا اغلب عبارات و عين الفاظ اسفزارى از آن كتاب اقتباس گرديده است اما بهرحال در جائى ديده و يا شنيده نشده است كه تاريخ جهانگشاى جوينى به « تاريخ علائى » شهرت داشته باشد . ؟ كاتب چلبى نيز گويا نام كتاب تاريخ علائى را از افواه شنيده و شايد هم در همين كتاب اسفزارى ديده است ولى بذكر نام آن اكتفا نموده و هيچگونه شرح و توصيفى بر آن نيفزوده است . ( كشف الظنون - ج 1 ص 227 )