معين الدين محمد زمچى اسفزارى
84
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
و توابع بلده بر نه بلوك منقسم است : 1 - توران و تونيان ، 2 - غوروان و باشتان ، 3 - كميران ، 4 - سيقر ، 5 - خيابان ، 6 - گداره ، 7 - انجيل . 8 - النجان . 9 - ادوان و تيران . « 1 » و چون در اندرون بلده غير از جويچه آب روان نيست باغچه و اشجار كم است . اما باغات و بساتين و چمنهاى فردوس آئين در بيرون شهربند درون از حدّ عدّ « 2 »
--> ( 1 ) - اسامى اين بلوك ، دهكدهها ، مزارع ، مراتع ، كاريزها و انهار انها در كتاب جغرافى حافظ ابرو به تفصيل مذكور است ، و بر بلوكات نهگانه مزبور بلوك « پروانه و هوردشنگ » - كذا - را افزوده گويد : اين بلوك بر شمال شهر واقع است و كوهى در ميان است كه آن را « گازرگاه » خوانند و مزار خواجه عبد اللّه در آنجا است . و در ضبط نام بلوك انجيل گويد : « اين بلوك را انجيل بلام و انجير براء هردو نويسند امالام اصح است » و بلوك كميران بر جنوب رود هراتست و درين بلوك هم باغ باشد و هم مزارع ، و آب رود و كاريز هردو دارد ، و دهكدههاى مشهورهء اين بلوك : دشتبام ، ميان دو جوى عز الدين ، لكلكخانه ، آسياچه و غيره ، و بلوك « غوروان » بر شمال رود است و بر شمال شهر متصل ببلوك انجيل و « خيابان » كه مزارات بزرگان است در آن واقع است . ( كتاب جغرافى حافظ ابرو ) . و در نسخه مج اسامى بلوك مزبوره با ارقام هندى از 1 - 9 داراى شماره مىباشد و در مك ، س ، و مد شماره ندارد . ( 2 ) - مج : درون از حدّ حصر . مك : درون از حدّ عدّ و حصر .