فخر الدوله دختر باسواد و هنرمند و ناكام او « 2 » ، محرر ديگر ابو الحسن خان و پس از او محمد باقر خان اديب الملك بوده است . بسيار اتّفاق افتاده است كه يك صفحه را دو محرر نوشته است يا دو صفحه را محررى تحرير كرده سپس قلم را به دست ديگرى داده و يك يا دو صفحه بعد باز خود شروع به تحرير كرده است . در بعضى از صفحه‌ها يك يا دو سطر خود شاه نوشته سپس امين خلوت يك صفحه را تحرير كرده است به دنبال آن فخر الدوله قلم را در دست گرفته دو سه صفحه‌اى نوشته است آنگاه باز امين خلوت و بعد ابو الحسن خان ، آخرين محرر در كتاب حاضر ناصر الملك است كه به تحرير پرداخته است . « 3 » ساعات خاطره‌نويسى ناصر الدين شاه خاطرات خود را در ساعت معين يا روز معين تقرير نمىكرده است زيرا برنامه كارهاى روزانه او بخصوص در ماه‌هاى مسافرت آن هم مسافرت به خارج چنان فشرده بوده است كه گاهى چندين روز فرصت انجام اين كار را پيدا نمىكرده است . چه‌بسا كه كار خاطره‌نويسى هرچند روز يك بار انجام مىگرفته است بدين معنى كه هر وقت فراغتى حاصل مىكرده است خاطرات چند روزه خود را به ترتيب تاريخ تقرير مىنموده است . شگفت اينكه گاهى خاطرات خود را قبل از وقوع واقعه بيان مىداشته مثلا هنگام توقف در مسكو يك روز برنامه كار اين بوده است كه ابتدا برود عكس بيندازد سپس از موزه ديدن كند اما قبل از اينكه هر دو كار انجام گيرد نوشته است « نماز خوانده در كرملين بعد عكس انداخته از آنجا رفتيم به موزه گردش كرديم » و از همه جالب‌تر و مضحك‌تر اينكه خودش هم به اين نوع خاطره‌نويسى اعتراف كرده است . بهتر است كه قلم را به دست خود او بدهيم . خودش در خاطرات روز چهارشنبه 21 رمضان 1306 مىنويسد : « نماز خوانده در كرملين ، بعد عكس انداخته ، از آنجا رفتيم به موزه گردش كرديم اما حالا كه اين روزنامه را ابو الحسن خان مىنويسد هنوز نه عكس انداخته‌ايم نه موزه رفته‌ايم از بس فرصت نداريم مساعده روزنامه را

--> ( 2 ) . ر . ك . به تعليقات . ( 3 ) . نمونه خطوط در تعليقات كليشه شده است .