ناصر الدين شاه قاجار

82

روزنامه خاطرات ناصر الدين شاه ( در سفر سوم فرنگستان ) ( فارسى )

ششم تبريزى ابواب جمع شجاع السلطنه كه بعضىشان اينجائى هستند بعضى از جاهاى دور آمده بودند ، امروز آمده بودند سر راه جلو شجاع السلطنه ، امين السلطان فرمان و برات زيادى نوشته بود آورد ، خواند و نوشتيم بعد امين السلطنه رختهاى گلابتون پيشخدمتها و امرا را كه شهر دوخته بود با پست آوردند بعضى را آورد حضور همه را خيلى خوب دوخته بودند ، رخت حاجى حيدر كه بايد فرنگ بپوشد اسمش را روى شانه‌اش نوشته بودند ، پوشانديم به حاجى حيدر ، به عينه حكيم فرنگى يزيد شد كه توى تكيه مىآيد ، خنديديم ، بعد رخت باشى را هم تنش كرديم خيلى لباسهاى خوبى است . هوا خيلى سرد شد فرستاديم هيزم آوردند توى چمن جلو چادر آتش كرديم ، غروبى هم از سراپرده رفتيم بيرون ، پيشخدمتها آمدند توى چمن ، خيلى گردش كرديم ، مىخواستيم برويم بالاها چمن آب داشت نمىشد رفت ، از دور هم دوربين انداختم عمارتى كه در چمن اوجان ساخته بودند سالهاى سابق منزل كرده بوديم تمام خراب شده است . پسر قهوه‌چىباشى قديم ما اينجاها دهات دارد خودش هم نوكر وليعهد است ، امروز آمده بود حضور خيلى چاق و گردن كلفت شده است ، امروز دهاتى كه طرفين راه بود گذشتيم ازين قرار است : زيلوجه از موقوفات ظهيريه است ، داش‌آتان ، عين الدين ، قزل‌جان ، احمدآباد ، بنه‌كهول و غيره و غيره خيلى دهات بود . روز شنبه 3 [ رمضان ] : امروز بايد برويم باسمج ، راه پنج فرسنگ و نيم چربى بود ، صبح برخاستيم ، ديشب از بس سرد بود من همينطور با سردارى و جوراب خوابيدم و تا صبح گرم نشدم صبح كه برخاستم حرم رفته بودند ، عزيز السلطان آمد ، او را ديدم گفت من ميروم دم درياچه مىايستم تا شما بيائيد رفت ، بعد حاجى حيدر آمد ريش ما را تراشيد بعد رخت پوشيده بيرون آمديم ، وليعهد ، امين السلطان ، امير نظام و ساير مردم دور ايستاده بودند ، رعيتهاى كهنامى كه مولود خانه ما است ، كدخدا و سيد و بزرگان كهنامى آمده بودند ، همه را خواستيم ، آمدند جلو به آنها التفات كرديم و گفتم همه را خلعت و انعام بدهند ، اشخاصى كه غير از اينها امروز تازه ديده شدند از اين قرار است : على خان حاكم ارومى پسرش را لباس كردى پوشانده بود اما كلاهش فارسى بود ، پسره زرد باريكى است ، خنجر كمرش [ 50 ] زده بود ، حاجى ميرزا حسين خان برادرزادهء آغا يعقوب كه حالا ذخيره‌چى اينجا است خيلى چاق و گردن كلفت شده است ،