پاراگراف دوم ) هنگام گردش در روى رودخانهء دانوب : خلاصه رفتيم تا بالمره از آبادى شهر دور شديم و اينجاها كنار رودخانه جنگل است و زيرش چمن و انواع گلها و جنگل . . . و اينجا يك عالم سكوتى ديدم كه هيچ صدايى نبود و نمىشنيدم ، مگر صداى بعضى مرغهاى كوچك خوش‌آواز كه توى جنگل مىخواندند و مىپريدند و پرواز بعضى غازهاى سياه و بعضى مرغان شكارى مثل قره‌قوش و غيره در آسمان و گاهى صداى بخار ديگ كشتى را مىشنيدم و اگر مقدور بود هيچ راضى نبودم كه به شهر برگردم ( سطر آخر صفحهء 230 و پاراگراف اول ص 231 ) پادشاه خستگىناپذير از خصوصيت ديگر ناصر الدين شاه كه در همهء سفرنامه‌ها و دستنوشته‌هايش كاملا مشهود است عدم مستولى شدن خستگى بر وى حتى در سفرهاى طولانى است كه بعد از ساعتهاى متمادى سفر با كالسكه يا قطار يا اسب وقتى به نقطه‌اى مىرسيده قبل از هر گونه استراحت باز به فكر گردش و تفريح در آن منطقه بوده است : سه ساعت به غروب مانده وارد قفقاز شديم . . . . . نود ساعت اتصالا در حركت بوديم ، ساعتى هفت فرسنگ راه مىرفتيم . . . رسيديم به استاسيون . . . پياده شدم الى آخر صف نظام رفته احوال پرسيديم ، اورّا كشيدند ، بعد درشكه حاضر كردند ، سوار شدم . در باغ عامه شهر پياده شده قدرى گشتيم . . . ( ص 246 و 247 پاراگراف چهارم و اول ) . بروز هيجانات ضد و نقيض در طول اين سفر : در زمان ورود به برلن : « در فرنگستان با اين حالت ما نه خواب هست نه خوراك ، نه راحتى ، نه هيچ چيز لعنت الله