قهرمان ميرزا عين السلطنه
5936
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
ايران از دولت روس و عثمانى و آلمان ، تحديد حدود ايران ، نظربه معاهدات و تعرفههاى گمركى ، استقراض و كشيدن خطوط آهن همه در آنها شرط و تعهد شده بود كه امروز به كلى فاقد آن مىباشيم و شايد حقيقتا اين همراهيهاى مختصر فعلى هم دو روز ديگر موقوف شود و به كلى سر ايران بىكلاه بماند . خبط وثوق الدوله چه مىدانم ، شايد آنروز كه آن معاهده بسته شد احتياج كلى به ما داشت . امروز كمتر دارد فردا هيچ نخواهد داشت . وثوق الدوله يك خبط كرد كه مغرور به رأى و اختيارات خودش شد و اگر مردم را جمع نموده بود و از همه رأى و اختيار گرفته بود حرفها را شنيده و جوابها را داده بود اين قسم نمىشد . باز نبايد مأيوس و نااميد بود . خداى ايران و ايرانى مظلوم گداى فقير بزرگ است . به قول روزنامهها شايد « اين ژنى ايران ، اين دست غيبى ، اين آيت خدائى » كارها را سروسامان بدهد . همين جواب رشتيها به معاضد السلطنه طهران برسد باعث اطمينان خيليها مىشود و كسان و همفكران محبوسين قوت خواهند گرفت . شروع به شبنامهها و غيره مىشود . ماليه و قشون يك خبر هم شنيدم كه سفير روس گفته دولت ايران و انگليس حسب الظاهر الغاى قرارداد را محض اسكات مردم اعلام نمودند . باطنا كه همچو چيزى نيست ، درحالىكه ماليه و قشون دولت دست آنها باشد ( كه جنگ را رسمى نكردند ) ساير ادارات از هرجا مستشار بيارند خصوصا از فرانسه و سوئد تحت الشعاع واقع است . بدبخت ايران ، مفلوك ايران ، ويران ايران . همهجا امنوامان شود حتى اطريش ، عثمانى ، چك اسلاو بالاخره روسيه باز ايران براى نفع و فوايد اشخاص منظم امنوامان نمىشود . هميشه يكدسته و حزب راضى ، يكدسته و حزب ناراضى تيشه گرفته به ريشهء خود مىزنند . با اين كودتاى بىنظير هم تصور نمىشود مملكت ما آسوده شود . همه گناهكار نبودند درست است سپهسالار ، نصرت الدوله ، فرمانفرما ، صارم الدوله ، سعد الدوله و بعضى اعيان و اشراف ديگر تقلب كردند ، ظلم كردند ، مال جمع كردند ، خيانت كردند ، ماليات ندادند ، چهوچه ، هزار كار ديگر ، همراه و كس ندارند . اما سايرين كه به غرض يا مخالفت با قرارداد يا آنها كه مصدر شر و فساد به هزار لباس بودند اينطور نيست ،