ورقهء احصائيهء سجل احوال شنبه 14 شعبان المعظم - يك غوغانى كه اين چند روز در شهر برپاست حكايت ورقهء احصائيه و سجل احوال است كه به خانه‌ها آژان مىدهد . من آژان را ديدم كه مىگفت از زبان افتادم ، پدرم درآمد ، مردم خيال مىكنند براى ماليات جديدى است يا براى قزاق و سرباز شدن است . يكى مخفى مىشود ، يكى اصلا درب خانه خود را باز نمىكند ، يكى قسم مىدهد ، آه و ناله مىكند ، يكى هيچ دست خود را به سمت ورقه دراز نمىكند و مىرود پنهان مىشود . زنش را به جان من مىاندازد . مردم اغلب بلكه دو ثلث سواد ندارند و نمىتوانند ورقه را بخوانند . در حالى كه پشت آن توضيح داده براى ماليات يا عوارض ديگرى نيست . به اين توهم حقيقت را مستور نداريد . به‌هرحال هركس به‌هم مىرسد از اواسط الناس و بازارى همين صحبت را مىكند . من ورقهء خود را به اين ترتيب نوشتم و از همه زودتر به كميساريا فرستادم . گمان مىكنم اولين ورقه بود . 1 - اسم كوچه و نمره سنگ پانزدهء حمام خلفا - نمره ندارد . 2 - اسم قهرمان ميرزا ملقب به عين السلطنه قاجار قوانلو 3 - اسم پدر حضرت اقدس و الا شاهزاده عز الدوله عبد الصمد ميرزا قاجار 4 - شغل ندارد - جز آجرسابى و گرفتارى ملكى 5 - اسم خانواده سالور ( در طهران حضرت و الا طايفه مادرى خود را سجل احوال نمودند ) « 1 » 6 - تاريخ تولد اول دلو ، دهم ذيقعدهء 1288 هجرى قمرى 7 - تعداد زوجات يكى 8 - تاريخ نكاح نكاح فعلى 1329 9 - خانهء ملكى يا كرايه اجاره است . 10 - تعداد مستخدم مقيم آن خانه فعلا مرد چهار ، زن شش نفر 11 - تعداد اولاد و سن آنها ذكور : عباس ميرزا ( 1332 ) - سلطان مسعود ميرزا ( 1333 ) - بهمن ميرزا « 2 » ( 1338 ) .

--> ( 1 ) - طايفهء مادرى حضرت اقدس و الا تركمان سالور است كه در آخال سكنا دارند . مادر حضرت و الا را شاه مرحوم محمّد شاه طاب ثراه اسير آورده بودند و بعد به ازدواج خود درآوردند . حضرت و الا و يك دختر ( احترام الدوله ) از او متولد شدند . ( حاشيهء مؤلف ) ( 2 ) - تا ماه تولد معلوم نباشد تاريخ من به طور صحت معلوم نمىشود . مثلا مسعود ماه ذيحجه تولد شده و آخر سنه بود . ( حاشيهء مؤلف )