قهرمان ميرزا عين السلطنه
5909
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
حدسى براى اين كودتا زد و حقيقت پلتيك انگليس را فهميد . عمرى باشد بعدها معلوم خواهد شد . بدى امتعهء وارداتى ژاپن يكشنبه غرّهء شهر شعبان العظم 1339 - امتعه كه وارد ايران مىشود قسمت اعظم آن مال ژاپن و امريكاست و به قدرى كمدوام و بد است كه فروشنده و خريدار در زحمت و ناراضى است . امتعهء روس كه باب ايران و بادوام بود از بين رفت . از انگليس هم به واسطهء گرانى نمىآيد . اين است كه ما مبتلاى اجناس و امتعهء قلب ژاپن شدهايم . چنانچه كاغذ و مركب و قلم اينروزنامه گواهى مىدهد و بالاخره من هم مغازهها را سركشى كردم تا اين مركب و قلم را كه نسبتا بهتر است پيدا نمودم . اين كتابچه را دوازده قران خريدم كه قبل از جنگ منتهى چهار قران بود . چند روز است متوالى باران مىآيد . از دو رودخانهء شهر آب زيادى جارى است . قنوات را خراب كرده و از مجراى آنها آب داخل خانهها شده و اغلب ويران شده . شب و روز مردم شهر در تشويش هستند . رفتن انگليسها انگليسها تا پانزدهم اپريل كه چيزى نمانده به كلى مىروند . قزاقها را پىدرپى تجهيز و روانهء فرونت مىكنند . يك كسى خوب مىگفت كه انگليسها از فاضل مهمات و لوازمات يكدستهء قشون قزوين خود دارند قشون يك دولتى را تجهيز مىكنند . حبس قوام السلطنه محبوسين طهران هنوز تكليفشان معلوم نشده و در توقيف مىباشند . خيابانهاى طهران را چراغهاى برق بزرگ مىگذارند ، بعضيها را وسيع مىكنند . رئيس الوزرا شخصا رياست بلديه را دارد . قوام السلطنه را در مشهد گرفتند و محبوس نمودند . حكومت نظامى با رئيس ژاندارمرى است . سفير روس از راه عشقآباد وارد خاك ايران مىشود با پنج نفر همراهان . حكومت نظامى من فلسفهء حكومت نظامى را نمىدانستم . پس از فكر زياد دانستم كه آقاى رئيس الوزراء براى آنكه به همفكران و دوستان خودش كار رجوع كند . اين تدبير را كرد . زيرا