را ضبط و خودش را تبعيد كنند . بعد كميسيونى به غير از اعضاء آستانه تشكيلات خدام جديد را بدهند . تمام اجارات سابقه و تيولها هم ملغى مجددا به مزايده گذاشته شود . مقالهء اساسى جريدهء ايران دربارهء آستان قدس شايد بعضى از اشخاص تصور نمايند كه تباهى و پريشانى روزگار مقدسات ملى و مذهبى ما متناسب با همان خرابى و سيه‌روزى است كه از يك قرن به اين طرف بر پيكر ملك و ملت طارى گشته است و اقلا همه‌چيز ما در انحطاط و تدنى باهم متناسب هستند . ليكن متأسفانه چنين هم نيست و مقدسات ما به مراتب از وضعيات عمومى مملكت آشفته‌تر و رقت‌بارتر است . غارتگرى ، خيانت‌كارى ، سرقت ، چپاول كه مدتهاست در آستانهء قدس رضوى حكمفرماست بهترين شاهد اين مدعاست . آستان قدس ثامن الائمه ( ع ) در مملكت شيعىمذهب ايران كه حقا بايستى درخشان‌ترين نمونه و سرمشق از صحت و سلامت خدام و كارگذاران آن بوده و توجهات عمومى ممالك اسلامى را به اين مطاف قدس جلب كرده با يك دنيا خجلت و سرافكندگى نه براى ما بلكه براى همان شيادان لاشخور آستان قدس ، يك آشيانهء بزرگ براى مفت خوارى پشت‌درپشت ، يك گردنهء مهيبى از دزدان و غارتگران مقدسات مذهبى ما را تشكيل داده بودند . از قرنها به اين طرف سلاطين نامدار ، بزرگان والاتبار ، شيعيان هند و روم و چين ، حتى دختران پاك‌طينت و پيره‌زنهاى نيك‌سيرت هريك به استطاعت خويش از املاك وسيع ، از انهار طولانى ، از جواهرات نفيس تا هديه‌هاى قيمتى و متوسط همه‌وقت و همه‌سال نياز آستان متبرك آن مطاف بزرگ مشرق‌زمين مىنمودند . براى كه ، براى چه . براى شكوه و رونق زيارتگاه بزرگ شيعيان ، براى دستگيرى فقرا و درماندگان ، براى معاونت مرضى و بيچارگان . ولى بدبختانه وقف‌كنندگان و نيازآورندگان كه با خلوص عقيدت دارائى خود را نثار آرامگاه حضرتش مىكردند غافل از آن بودند و در مخيلهء خود خطور نمىدادند كه روزگارى جمع كثيرى از ديوصفتان بىوجدان صاحبان القاب پرطنطنهء توليه‌ها آشيانهء خود را در غرفات آن‌مكان مقدس محكم نموده و آنچه [ را ] كه از تاخت‌وتاز و غارت ازبكان تركستان و سمرقند مصون مانده و دست تطاول آنان نتوانسته است به آنجا دراز شود رايگان خورده و متعمدا به مذهب و به همان امام همامى كه ضريح مقدسش اسباب حشمت و تعيش آنهاست اهانت وارد سازند . بلى توهين عمدى ، اهانت مذهبى . زيرا شايد اهالى مملكت به قدر كفايت از مقياس بهت‌آور خرابى اوضاع آستانه مطلع نباشند . ليكن ما كه تا درجه‌اى از اوضاع رقت‌بار آنجا خبر داريم و ناله‌هاى تأثرخيز اشخاص