و معلوم نيست مانع كيست كه اين نوع اشخاص هيئت دولت را تشكيل بدهد . از آن طرف اين اوضاع روسيه . يك‌جا بيم پيروى آنهاست ، يك‌جا اميد خلاصى ايران . از مذاكرات اولياى امور از اغتشاش روسيه استشمام رايحهء خوش مىرود . در باب ميرزا كوچك خان تلگرافى حسينقلى خان نواب وزيرمختار آلمان ما كرده است كه در مذاكرات صلح آلمان استقلال ايران را با خروج قشون روس و عثمانى در جزو قراردادها گنجانده‌ام و روسها نيز قبول كرده‌اند . اما هنوز در اين باب از وزارت خارجهء آلمان رسما كاغذى به ايران نرسيده است . متاركه شروع شد . راه‌آهن و تلگراف بين پطروگراد و برلن راه افتاده . انگليسها مشغول فكر حرامزادگى ديگرند . در باب ميرزا كوچك خان كه به حضرت و الا عرض كرده بوديد قبلا عريضه كردم عقيدهء تازه ندارم ، مشغول بعضى تحقيقات هستم . وزيرمختار مىگويند رابطه با آنها دارد ، همين‌طور آلمانها . چاكر هردو جا فرستاده‌ام ببينند . با بعضى خودمانيها هم مشغول تحقيقات هستم كه راه‌حلى براى اين مسئله پيدا كنم . تكليف سركار عجالتا همان است كه اگر نزديك شدند و ممكن شود بفرستيد اظهار انقياد و اطاعت كنيد . نمىدانم خداوند چه خواسته و اين گرفتاريها كى رفع مىشود ( نزديك شد اظهار انقياد كردم پول گزاف مىخواهد از كجا بياورم . گمان مىكند من پسر عز الدوله هستم ، بالاى من شاهزاده پول زياد مىدهد . خبر ندارد پنجاه روز مرا چوب ببندد پنجاه پول بالاى من كسى نمىدهد ) . از گرسنگى در هرجا مردم تلف مىشوند . اغتشاش ، دزدى ، كشت ، كشتار همه‌جا شيوع دارد . اشخاصى كه فى الجمله فعاليت دارند ، قابل كارى هستند كه بعضيها ميل ندارند و نمىگذارند مصدر كار شوند . آنهائى كه قابليت ندارند كه كار نمىتوانند بكنند . همين‌قدر روزنهء آسايش و اميد اصلاح مىرود فورا وقايعى رخ ميدهد و احداث مىشود كه نتيجهء معكوس مىبخشد . احتياط كار را داشته باشيد و آلودگى را هرقدر بشود كم كنيد ( من چطور كم كنم يا چه شكل مىتوانم فرار كنم با اين عيال و اطفال و هواى سرد ) . بعد از مرافعهء شعاع الدين ميرزا و مباشرش مىنويسد كه : بيشتر تقصير با خود شعاع الدين ميرزا است كه هر سال يك خبط و اشتباهى مىكند كه مالش تلف مىشود . آن‌وقت اين واقعهء ناگوار تازه را مىنويسد . مسأله‌اى كه امروز حضرت اقدس و الا فرمودند حكايت والدهء مفرح الدوله است كه او را شب در خانهء خودش كشته‌اند . مىگويند جواهر و پولى داشته و دارد و براى اسبابهاى سركار و وارث شاهزاده خانم بايد داخل مذاكره و عرض به عدليه اگر لازم بشود شد . چاكر هيچ اطلاعات درست ندارم .