نظر قنسول دربارهء جنگ اول تمام حكايت جنگ بود . روس و آلمان و فرانسه و اطريش و صرب و قراداغ مشغول جنگ شده‌اند . قونسل مىگفت شش مليان روس الساعه قشون حاضر نموده و روزى پانزده مليان منات خرج قشون است . آلمان پنج مليان قشون ، فرانسه چهار مليان ، اطريش چهار مليان ، انگليس هنوز داخل نشده . مىگفت احتمال مىرود عثمانى هم داخل جنگ شود . بلغار هيچ همراهى نكرد و حال آن‌كه در جنگ با عثمانى چهل مليان روس به او مجانا پول داد . روسها داخل خاك آلمان شده‌اند . آلمانها داخل خاك فرانسه . اگر با عثمانى جنگ شود قشون ما از سمت آذربايجان به خاك عثمانى داخل مىشود . اگر انگليس داخل در جنگ شود ژاپن هم بنابر معاهدهء خود خواهد داخل شد . تمام دنيا جنگ است ، جنگ . ساخلوى قزوين مىرود . اين فوج در جنگ ژاپن پس جنگ بود ، در اين جنگ پيش جنگ است . ساخلوى ديگر قزوين مىآيد . مثل عهد ناپلئون اروپا برهم خورده جنگ عمومى مىشود و بعد از جنگ پلتيك و حدود تمام ممالك تغيير خواهد كرد . كار ايران هم آن‌وقت يك طرفى خواهد شد . الموت و حرفهاى قنسول بعد رفتيم سر الموت . مجددا وقايع را جويا شد . بعد گفت تلگرافى از سفارت به من رسيده كه مثل تبعهء خودمان از حضرت و الا و املاك و گفتگو و دعاوى ايشان حمايت نمايم . انشاء اللّه پولها هم پس گرفته مىشود ، اشرار هم تنبيه مىشوند . هركس هم هتك احترام شما را كرده مجازات مىشود . فعلا برويد آسوده باشيد تا خبر من به شما برسد . من برخاسته دست داده آمدم تا مرتبهء تحتانى عمارت مشايعت كرد . در تمام اين مدت صحبت ما ، رئيس بانك استقراضى ( همان شوخ بدمست شب جشن ) مرفقهاى خودش را روى ميز گذاشته چانهء خودش را ميان دو دست نگاه داشته و سقف اطاق را نگاه مىكرد . كانه مجسمه‌اى است از مرمر . بيچاره غرق محاسبهء ضررهاى اين جنگ بود ، ديگر از اين عالم جز همان خبر نداشت . نصايح معتمد السلطنه شب باز حكومت مرا خواسته بود . اين‌بار با يك دل‌گرمى رفتم . اما هيچ اظهار نداشتم . باز رئيس ماليه نيامد ( اعتنا به حاكم ندارد ) . ابو القاسم از طهران رسيد پاكتى به دست من داد . سواد فرمان و حكم وزارتى را دادم خواند . سواد سابق را گرفت داد به