قهرمان ميرزا عين السلطنه
3241
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
و بدون شك چنين استعدادى در طرف جنوب ايران كه داراى مردمان جسيم القامه و شجاع است به آسانى فراهم خواهد شد . مخارج اين استعداد از صدى دو اضافه بر گمركات خليج فارس كه حاليه محل تأديهء قروض انگليس است پرداخته خواهد شد . يقينا تقديم اين مراسله بدون اطلاع و صوابديد دولت روس كه پيوسته در تمام اغتشاشات ايران با انگليس همراهى نموده نبوده است . حوادث وقت كاملا درخواست فوق را مقتضى است . وزراى پىدرپى ايران به قسمى عادت به اعتراضات ملايم انگليس راجع به جنوب كردهاند كه تقريبا نزديك به بىوقعى شده . وزراى جديد ظاهرا اظهار فعاليت نسبت به جنوب نموده ولى علامتى به ظهور نرسيد . عين الدوله را كه معروف به قوه است و سابقا هم حكومت كرده است به حكومت شيراز معين كرده ولى هيچ خبرى از حركت او نيست و شايد راه هم بواسطهء جنگ كاشان كه امروز راپرتى رسيده ممكن المرور نباشد . از قرارى كه عنوان شده اشكال مقدماتى امنيت جنوب پول است . استقراض را كه مىگويند دولت ايران به توسط بانك شاهنشاهى در لندن مىخواهد بكند اگر پيش برود و ايرادات روس بر طرف شود . ولى بايد بگوئيم كه هنوز يك ضمانتى كه استقراض مزبور در محل خود و براى امنيت جنوب خرج خواهد شد در دست نداريم و اسباب يأس هم آن است كه ظاهرا دولت ايران چه بىپول و چه باپول نفوذ خود را به نقاط دوردست كم كرده است ، حتى در خود طهران وجود شخصيت ( تريته ) او مورد ايراد و دستههاى سياسى دائما در نزاع مىباشند . ( در اينجا قدرى از بدى راههاى جنوب مىنويسد كه در ايام امنيت و نيكبختى صعب المرور و مخوف بود حاليه كه جاى خود دارد ) . طرق تجارت در دست قطاع الطريقان است . شهر شيراز از مركز نزاع دو ايل خونخوار بزرگ بختيارى و قشقائى است نزديكتر به ساحل تنگستانيها دائما به بوشهر تهديد مىكنند . مال و حال هيچكس سالم نيست . مسافرين بيچاره در يد قدرت قطاع الطريقان . حتى صاحبمنصبان انگليس كه با مستحفظ قشون هندى سفر مىكردند مورد حملات واقع شدند ! اعتراضات ديگر فايده ندارد و قوهء دولت ايران ديگر نزديك صفر است . ظاهرا نه قوت دارد و نه ميل آنكه جنوب را امن نمايد . وزراى ايران در انتريگهاى مركزى غرق شده ايالات را به خود واگذار كردهاند و از براى تمام حوائج ادارى دولت ايران دولت انگليس با يك صبر فوقالعاده نكث تجارت خود را در جنوب ايران تحمل كرده است . خرابى تجارت خود را در نقاط اطراف خليج ملاحظه كرده و هيچ قدمى در جلوگيرى آن برنداشته است ولى حتى از براى صبر انگليس هم حدى لازم است . در صورتى كه از اين مراسله ( سر ادواردگرى ) نهايت بشاشت را داريم ، اقرار